Các thị trường Nga, Ấn Độ, Ba Lan ghi nhận mức tăng mạnh; đặc biệt, thị trường Philippines ghi nhận mức tăng trưởng ba chữ số, tăng 544,7% về lượng và 312,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Hai thị trường lớn nhất là Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) cũng cho thấy sự trái ngược: trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc khả quan thì xuất khẩu sang thị trường Đài Loan (Trung Quốc) lại giảm.
Trong tháng 01/2026, xuất khẩu chè của Việt Nam đạt kim ngạch cao nhất tới 3 thị trường Pakistan, Đài Loan (Trung Quốc) và Trung Quốc, 3 thị trường này chiếm tổng cộng 25,8% trong tổng kim ngạch xuất khẩu chè của cả nước. Trong đó, xuất khẩu chè tới Trung Quốc lớn nhất, với 1,14 nghìn tấn, trị giá 1,52 triệu USD, chiếm tỷ trọng 9,2% (tính theo lượng). Kế đến là xuất khẩu tới thị trường Đài Loan (Trung Quốc) đạt 1,13 nghìn tấn, trị giá 2,2 triệu USD, chiếm tỷ trọng 9,16%.
Riêng xuất khẩu chè tới thị trường Pakistan trong tháng 01/2026 chứng kiến sự sụt giảm mạnh, đạt 930 tấn, trị giá 1,55 triệu USD, giảm trên 38% về lượng và trị giá so với tháng 12/2025, giảm trên 70% về lượng và trị giá so với tháng 01/2025. Từ mức tỷ trọng 35,2% trong tháng 01/2025, xuất khẩu chè sang Pakistan giảm còn 7,5% tỷ trọng trong tháng 01/2026.
Tháng 01/2026, Việt Nam xuất khẩu được 12.390 tấn chè, tăng so cùng kỳ. Ảnh minh họa.
Trong khi các quốc gia đang siết chặt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc cũng như yêu cầu trách nhiệm về môi trường thì ngành chè trong nước cũng đang chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy bán nguyên liệu sang tư duy bán giá trị nhằm thâm nhập và đứng vững ở những thị trường truyền thống cũng như một số thị trường ngách, thị trường mới nổi và phân khúc khách hàng có yêu cầu chất lượng cao hơn.
Nếu tận dụng tốt xu hướng dịch chuyển thị trường, đẩy mạnh chuẩn hóa và xây dựng thương hiệu, ngành chè Việt hoàn toàn có thể cải thiện giá xuất khẩu bình quân, thay vì duy trì mức quanh 1.600–1.700 USD/tấn như hiện nay.
Để tiếp cận với nhiều thị trường, một số mô hình sản xuất chè theo hướng hữu cơ, truy xuất nguồn gốc rõ ràng gắn với xây dựng thương hiệu cũng đã hình thành ở nhiều địa phương trồng chè Thái Nguyên, Sơn La… đang tạo ra sự khác biệt. Cùng với lựa chọn đầu tư vào công nghệ chế biến sâu, kiểm soát chất lượng đồng đều, chuẩn hóa vùng nguyên liệu thì ngành chè Việt Nam sẽ tạo được bản sắc riêng gắn với chất lượng cao, an toàn.
Theo Tổng công ty Chè Việt Nam (Vinatea),trong thời gian qua, doanh nghiệp đã tập trung tái cơ cấu vùng nguyên liệu, áp dụng quy trình VietGAP, GlobalGAP tại một số vùng trọng điểm, đầu tư nâng cấp nhà máy chế biến và phát triển các dòng sản phẩm chè túi lọc, chè hòa tan, chè thảo mộc phục vụ thị trường cao cấp và xuất khẩu.
Việc chuyển sang sản phẩm chế biến sâu không chỉ giúp tăng giá trị trên mỗi tấn chè mà còn mở rộng khả năng tiếp cận hệ thống bán lẻ hiện đại tại châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Đông – những thị trường đặt nặng yếu tố truy xuất nguồn gốc, bao bì thân thiện môi trường và câu chuyện phát triển bền vững./.
PV.
