Ngành Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên: Đánh thức tiềm năng, gia tăng sức hút đầu tư

Đăng ngày: 19/11/2026 , 09:41 GMT+7

Trong không gian phát triển mới sau hợp nhất, ngành Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên có thêm điều kiện phát huy lợi thế về đất đai, nông nghiệp, lâm nghiệp và tài nguyên thiên nhiên. Trọng tâm đặt ra không chỉ là nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tổ chức lại các vùng sản xuất, phát triển chuỗi giá trị, thúc đẩy chế biến sâu và cải thiện môi trường đầu tư theo hướng minh bạch, bền vững.

Mở rộng không gian, phát huy lợi thế đa ngành

Không gian phát triển mới đang mở ra cho Thái Nguyên những lợi thế và dư địa tăng trưởng rộng lớn hơn, nhất là trong khai thác tiềm năng đất đai, tài nguyên và tổ chức lại các vùng sản xuất. Trong tiến trình đó, ngành Nông nghiệp và Môi trường không chỉ đảm nhiệm công tác quản lý nhà nước mà còn góp phần khơi thông nguồn lực, thúc đẩy kinh tế xanh và tạo thêm cơ hội đầu tư cho doanh nghiệp

Với diện tích tự nhiên 837.453 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm khoảng 90%, Thái Nguyên có lợi thế về quỹ đất, điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và nguồn nước đa dạng. Đây là cơ sở để kết nối các vùng chè có thương hiệu, vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa, khu vực chăn nuôi tập trung và những vùng rừng có tiềm năng phát triển kinh tế sinh thái, từng bước hình thành các chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ có quy mô lớn.

Những kết quả sản xuất 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy nền tảng tăng trưởng của ngành tiếp tục được duy trì. GRDP khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,22%; giá trị sản phẩm toàn ngành tăng 4,19%, trong đó nông nghiệp tăng 3,92%, lâm nghiệp tăng 6,61% và thủy sản tăng 6,97%. Sản lượng lương thực có hạt cả năm ước đạt trên 608,5 nghìn tấn; diện tích trồng rừng tập trung đạt 8.062 ha, bằng 107,5% kế hoạch năm.

Vùng nguyên liệu chè tập trung tạo lợi thế để Thái Nguyên phát triển sản xuất hàng hóa, thu hút đầu tư chế biến sâu và nâng cao giá trị sản phẩm trà.

Đáng chú ý, cây chè tiếp tục khẳng định vị thế ngành hàng chủ lực với diện tích trên 22,3 nghìn ha, sản lượng chè búp tươi ước đạt trên 239,9 nghìn tấn trong 9 tháng, giá trị sản phẩm trà ước đạt trên 13.600 tỷ đồng. Năm 2025, giá trị sản phẩm thu được từ cây chè đạt 14.800 tỷ đồng; tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng con số này lên trên 25.000 tỷ đồng. Toàn tỉnh hiện có 598 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, trong đó có 13 sản phẩm 5 sao.

Những kết quả trên cho thấy tiềm lực sản xuất và lợi thế ngành hàng của Thái Nguyên khá rõ nét. Tuy nhiên, để nâng cao sức cạnh tranh, vấn đề quan trọng không chỉ là mở rộng quy mô mà còn phải gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị diện tích, nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, chế biến và phân phối nông sản.

Định hướng này được cụ thể hóa tại Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 2/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển nông nghiệp hàng hóa tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030. Nghị quyết xác định các nhiệm vụ trọng tâm về tổ chức sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển công nghiệp chế biến. Qua đó, từng bước chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp, lấy thị trường, công nghệ và hiệu quả kinh tế làm định hướng.

Phát triển chuỗi giá trị, mở rộng cơ hội đầu tư

Một trong những hướng đi có nhiều tiềm năng của Thái Nguyên là phát triển nông nghiệp theo hướng tích hợp nhiều giá trị, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ. Với ngành chè, bên cạnh duy trì và nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn an toàn, hữu cơ, tỉnh có cơ hội thu hút đầu tư vào công nghệ bảo quản, chế biến sâu, đóng gói và phát triển các sản phẩm trà có giá trị gia tăng cao.

Đáng chú ý, Kế hoạch số 356/KH-UBND ngày 10/8/2026 về chuyển đổi số ngành chè giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu tối thiểu 70% diện tích chè toàn tỉnh có hồ sơ số và dữ liệu bản đồ GIS ở mức phù hợp; 100% hồ sơ mã số vùng trồng được quản lý, cập nhật, giám sát trên môi trường số. Việc chuẩn hóa dữ liệu vùng nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tổ chức sản xuất hiệu quả hơn, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Bên cạnh cây chè, chăn nuôi tập trung, thủy sản và kinh tế lâm nghiệp cũng mở ra những cơ hội đầu tư đáng chú ý. Toàn tỉnh có khoảng 9.365 ha mặt nước có khả năng phát triển nuôi trồng, khai thác thủy sản; các hồ Núi Cốc, Ba Bể vừa có vai trò phục vụ sản xuất, sinh hoạt, vừa tạo lợi thế phát triển thủy sản và du lịch sinh thái. Trong lĩnh vực lâm nghiệp, diện tích đất quy hoạch đến năm 2030 là 577.280 ha, trong đó rừng sản xuất chiếm 396.000 ha. Đây là nguồn lực để phát triển trồng rừng sản xuất, chế biến gỗ, lâm sản ngoài gỗ và các mô hình kinh tế dưới tán rừng.

Tuy nhiên, khai thác lợi thế lâm nghiệp cần gắn với quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững, bảo đảm hài hòa giữa hiệu quả kinh tế, sinh kế người dân và bảo tồn hệ sinh thái. Đây cũng là yêu cầu quan trọng khi thu hút các dự án đầu tư vào lĩnh vực có mối quan hệ trực tiếp với tài nguyên thiên nhiên.

Để phát huy những lợi thế này, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang tập trung tham mưu triển khai các đề án phát triển giai đoạn 2026-2030, trong đó có Đề án số 09-ĐA/TU về tăng cường quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên đất, nước và khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường; Đề án số 20-ĐA/TU về phát triển toàn diện khu vực nông thôn và Đề án số 21-ĐA/TU về phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn, đặc biệt khó khăn.

Cùng với việc thực hiện các đề án, tỉnh chú trọng huy động, lồng ghép nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, đầu tư hạ tầng nông thôn, hỗ trợ hợp tác xã và phát triển vùng nguyên liệu. Khi giao thông, thủy lợi và hạ tầng phục vụ sản xuất được cải thiện, khả năng kết nối giữa doanh nghiệp với hợp tác xã, người sản xuất sẽ thuận lợi hơn, góp phần giảm chi phí và nâng cao hiệu quả liên kết chuỗi.

Quản trị tài nguyên minh bạch, cải thiện môi trường đầu tư

Nếu phát triển nông nghiệp hàng hóa mở ra cơ hội đầu tư trực tiếp thì quản lý đất đai, tài nguyên và bảo vệ môi trường là những điều kiện quan trọng để các dự án được triển khai thuận lợi, ổn định. Đối với doanh nghiệp, khả năng tiếp cận thông tin đất đai, tính minh bạch của quy hoạch, tiến độ giải phóng mặt bằng và thời gian giải quyết thủ tục hành chính có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và quyết định đầu tư.

Lãnh đạo Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Thái Nguyên kiểm tra, hướng dẫn cán bộ UBND phường Đức Xuân rà soát, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch hóa thông tin phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trong chiến dịch đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, Thái Nguyên đã đạt 99,9% khối lượng xây dựng dữ liệu, đứng thứ 2 cả nước. Kết quả này tạo nền tảng chuyển đổi phương thức quản lý đất đai theo hướng số hóa, nâng cao khả năng tra cứu, đối chiếu và khai thác thông tin, qua đó góp phần tăng tính minh bạch trong quản lý và sử dụng đất.

Cùng với hoàn thiện cơ sở dữ liệu, ngành tiếp tục tham mưu triển khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; rà soát quỹ đất, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án đã được phê duyệt. Công tác cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai được chú trọng, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, giảm chi phí và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình tiếp cận, sử dụng đất.

Trong lĩnh vực môi trường, tỉnh tiếp tục duy trì mạng lưới quan trắc, tăng cường theo dõi chất lượng môi trường và giám sát các nguồn phát thải. Công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt được triển khai thường xuyên; chất thải nguy hại được thu gom, xử lý theo đúng quy định. Những kết quả này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát nguồn thải, bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hoạt động thu gom, xử lý chất thải được tăng cường, góp phần cải thiện chất lượng môi trường, hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Dù vậy, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và mở rộng đầu tư cũng đặt ra áp lực ngày càng lớn đối với đất đai, nguồn nước, chất lượng không khí và hệ sinh thái. Vì thế, quản lý môi trường cần được thực hiện đồng bộ, tăng cường giám sát các dự án ngay từ khâu chuẩn bị đầu tư, kiểm soát chặt chẽ nguồn thải và khuyến khích ứng dụng công nghệ sạch, sản xuất tuần hoàn. Đây không chỉ là yêu cầu về bảo vệ môi trường mà còn là điều kiện để duy trì sức hấp dẫn của môi trường đầu tư trong dài hạn.

Với lợi thế về đất đai, nông nghiệp, lâm nghiệp cùng những chuyển biến trong quản lý tài nguyên và cải cách thủ tục hành chính, Thái Nguyên có thêm cơ sở để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất hàng hóa, chế biến sâu và các mô hình kinh tế xanh. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác những lợi thế này phụ thuộc vào chất lượng quy hoạch, tổ chức thực hiện và khả năng kết nối các nguồn lực. Đây là hướng đi quan trọng để ngành Nông nghiệp và Môi trường đóng góp thiết thực vào quá trình phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy Thái Nguyên phát triển nhanh, toàn diện, bền vững trong giai đoạn mới.

 Tuấn Thành

Đăng ngày: 19/11/2026 , 09:41 GMT+7

Tin liên quan

Tin Khác