Đồng hành cùng hộ kinh doanh, mở rộng không gian phát triển kinh tế tư nhân

Trong tiến trình phát triển của Thái Nguyên, thuế không chỉ là công cụ huy động nguồn lực cho ngân sách nhà nước mà còn giữ vai trò quan trọng trong kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thúc đẩy chuyển đổi số và khơi thông các động lực tăng trưởng. Trước yêu cầu phát triển mới, ngành Thuế tỉnh đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang đồng hành, phục vụ; từ phương thức truyền thống sang quản lý hiện đại dựa trên dữ liệu; từ thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách đơn thuần sang góp phần mở rộng không gian phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế tư nhân. Những kết quả đạt được trong chín tháng năm 2026 cho thấy một tinh thần đổi mới quyết liệt, chủ động và hướng tới hiệu quả thực chất.

Thu ngân sách nhà nước luôn là nhiệm vụ quan trọng, đồng thời cũng là phép thử đối với năng lực tổ chức thực hiện, khả năng dự báo và hiệu quả điều hành của cơ quan thuế. Với dự toán thu ngân sách nội địa năm 2026 là 23.595 tỷ đồng, bình quân mỗi tháng ngành Thuế Thái Nguyên phải huy động gần 2.000 tỷ đồng vào ngân sách. Đây là áp lực không nhỏ trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh còn tiềm ẩn nhiều khó khăn, cơ cấu nguồn thu có sự khác biệt giữa các lĩnh vực và yêu cầu cải cách thủ tục hành chính ngày càng cao.

Theo số liệu báo cáo tại Hội nghị giao ban ngày 28-9-2026, tổng số thu lũy kế chín tháng của Thuế tỉnh Thái Nguyên đạt 73% dự toán pháp lệnh và dự toán tỉnh giao, bằng 110% so với cùng kỳ năm trước. Nếu loại trừ tiền sử dụng đất, số thu đạt 75% dự toán và bằng 126% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, có 4/8 chỉ tiêu thu đạt từ 84% đến 442% dự toán; có 4/4 chỉ tiêu so sánh cùng kỳ đạt từ 84% đến 252%.

Thuế tỉnh Thái Nguyên dẫn đầu cả nước về tỷ lệ hộ kinh doanh nộp tờ khai và thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử với cơ quan thuế, đạt 98% (Trong ảnh: Đồng chí Đỗ Trọng Nghĩa - Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ UBND tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Trưởng Thuế tỉnh chủ trì Hội nghị giao ban đánh giá kết quả thực hiện công tác thuế 9 tháng và triển khai nhiệm vụ trọng tâm Quý IV năm 2026)

Những con số này phản ánh xu hướng tăng trưởng tích cực của nhiều khoản thu, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của các giải pháp quản lý, khai thác nguồn thu và hỗ trợ người nộp thuế. Tuy nhiên, mức hoàn thành dự toán sau chín tháng cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tăng tốc trong quý IV, nhất là đối với các khoản thu chưa đạt tiến độ và những địa bàn, lĩnh vực còn dư địa khai thác.

Điều quan trọng là tăng thu phải gắn với nuôi dưỡng nguồn thu, bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế và không tạo thêm gánh nặng thủ tục không cần thiết cho người dân, doanh nghiệp. Một nền quản lý thuế hiệu quả không chỉ được đo bằng số thu trước mắt mà còn bằng khả năng mở rộng cơ sở thu bền vững, khuyến khích sản xuất, kinh doanh chính đáng và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với chính sách công.

Trên tinh thần đó, ngành Thuế tỉnh đã và đang tập trung nâng cao chất lượng tham mưu, điều hành; tăng cường quản lý các khoản thu từ đất đai, tài nguyên, khoáng sản; đẩy mạnh kiểm tra, quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế theo quy định; đồng thời rà soát các lĩnh vực, đối tượng có nguy cơ thất thu. Đây là hướng đi cần thiết để vừa bảo đảm kỷ cương ngân sách, vừa tạo nền tảng tài chính phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Một trong những chuyển biến nổi bật của ngành Thuế Thái Nguyên là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuẩn hóa dữ liệu và đưa các dịch vụ thuế điện tử đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp. Chuyển đổi số ở đây không chỉ là thay thế hồ sơ giấy bằng giao dịch trực tuyến, mà còn là quá trình đổi mới cách thức quản lý, nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí tuân thủ và tăng khả năng giám sát các hoạt động kinh tế.

Trong chương trình “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai”, toàn ngành đã tổ chức 165 hội nghị với hơn 21.500 lượt người tham gia, thiết lập 268 điểm hỗ trợ lưu động và phát hành hơn 54.000 tờ rơi tuyên truyền. Công tác rà soát, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu và tuyên truyền, hỗ trợ chuyển đổi cho hộ kinh doanh đạt 100%; tỷ lệ cài đặt ứng dụng eTax Mobile đạt 99,9%; tỷ lệ sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đạt 98,2%. Kế hoạch được hoàn thành sớm 15 ngày so với tiến độ đề ra.

Đặc biệt, Thuế tỉnh Thái Nguyên dẫn đầu cả nước về tỷ lệ hộ kinh doanh nộp tờ khai và thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử với cơ quan thuế, đạt 98%, trong khi mức bình quân cả nước là 55%. Khoảng cách 43 điểm phần trăm không chỉ là kết quả đáng ghi nhận về mặt thống kê mà còn cho thấy hiệu quả của cách làm chủ động, sát cơ sở, kết hợp giữa tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp và hỗ trợ ứng dụng công nghệ.

Khi thủ tục được đơn giản hóa, thông tin được công khai và các giao dịch có thể thực hiện thuận tiện trên môi trường điện tử, chi phí tuân thủ sẽ từng bước giảm xuống. Đó chính là một lợi thế quan trọng đối với môi trường đầu tư, kinh doanh của Thái Nguyên.

Trong cơ cấu kinh tế địa phương, hộ kinh doanh là lực lượng đông đảo, gắn bó trực tiếp với đời sống dân sinh, thương mại, dịch vụ và nhiều chuỗi cung ứng hàng hóa. Với hơn 77.700 cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể đang hoạt động theo số liệu được cung cấp, khu vực này còn nhiều tiềm năng để mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào khu vực doanh nghiệp chính thức.

Nhận diện rõ điều đó, ngành Thuế Thái Nguyên đang triển khai các giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp theo hướng có trọng tâm, trọng điểm. Thay vì tuyên truyền dàn trải, cơ quan thuế rà soát, phân tích quy mô, ngành nghề và tiềm năng phát triển của từng nhóm hộ để lựa chọn đối tượng phù hợp, tư vấn phương án chuyển đổi và kết nối với các đơn vị hỗ trợ.

Nhằm đưa chính sách thuế đến gần hơn với người nộp thuế, tăng cường hỗ trợ, giải đáp kịp thời những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, Thuế Thái Nguyên thường xuyên triển khai chuỗi chương trình Livestream “Đồng hành cùng doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh năm 2026”.

Cùng với chuyển đổi số và hỗ trợ kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả quản lý thuế trong các lĩnh vực có nguy cơ thất thu là nhiệm vụ quan trọng để tạo lập môi trường cạnh tranh công bằng. Tài nguyên, khoáng sản là lĩnh vực đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, bởi sản lượng khai thác, tình trạng giấy phép, hoạt động vận chuyển và nghĩa vụ tài chính có mối liên hệ trực tiếp với nhau.

Mới đây Thuế tỉnh Thái Nguyên và Sở Công Thương đã ký Quy chế phối hợp trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn. Theo đó, hai cơ quan tăng cường trao đổi, chia sẻ thông tin về giấy phép, tình trạng hoạt động và sản lượng khai thác của doanh nghiệp; phối hợp đối chiếu việc kê khai, nộp các khoản thu vào ngân sách nhà nước; đồng thời tổ chức kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm theo thẩm quyền.

Việc thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh yêu cầu quản lý tài nguyên ngày càng cao. Khi dữ liệu được chia sẻ kịp thời và các khâu quản lý được kết nối, nguy cơ chênh lệch giữa sản lượng khai thác thực tế với sản lượng kê khai có thể được nhận diện tốt hơn. Những doanh nghiệp chấp hành nghiêm pháp luật được bảo vệ trước tình trạng cạnh tranh thiếu bình đẳng; nguồn thu ngân sách được quản lý chặt chẽ hơn; việc khai thác tài nguyên cũng được đặt trong khuôn khổ trách nhiệm pháp lý rõ ràng.

Cùng với đó, Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” góp phần rà soát, chuẩn hóa thông tin người nộp thuế, xử lý những bất cập trong dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý. Việc rà soát thu nhập cá nhân từ hai nơi trở lên, tăng cường kiểm tra thuế và quản lý nợ cũng cho thấy ngành đang hướng tới phương thức quản lý dựa trên thông tin, phân tích rủi ro và phối hợp giữa các đơn vị.

Quản lý chặt không đồng nghĩa với gia tăng thủ tục hay gây khó khăn cho hoạt động hợp pháp. Mục tiêu cần hướng tới là kiểm soát đúng đối tượng, đúng hành vi, xử lý nghiêm vi phạm nhưng đồng thời tạo điều kiện để người nộp thuế tuân thủ thuận lợi. Đó là nền tảng của một môi trường đầu tư minh bạch, nơi trách nhiệm pháp luật được thực hiện thống nhất và mọi chủ thể có cơ hội cạnh tranh công bằng.

Hiện đại, minh bạch, có khả năng thích ứng với nền kinh tế số; hình thành quan hệ hợp tác giữa cơ quan thuế và người nộp thuế

Kết quả thu trong thời gian vừa qua là cơ sở quan trọng, nhưng nhiệm vụ phía trước vẫn còn nhiều thách thức. Để hoàn thành dự toán thu ngân sách năm 2026, ngành Thuế Thái Nguyên tiếp tục rà soát tiến độ từng khoản thu, từng địa bàn và từng đơn vị; chủ động đánh giá khả năng thực hiện dự toán, nhận diện những nguồn thu có biến động và kịp thời đề xuất giải pháp điều hành phù hợp.

Trọng tâm quý IV phải là sự kết hợp giữa kỷ cương thu ngân sách với cải cách hành chính; giữa quản lý rủi ro với hỗ trợ người nộp thuế; giữa khai thác nguồn thu hiện hữu với nuôi dưỡng những nguồn thu mới. Công tác quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản cần tiếp tục được tăng cường. Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế phải bảo đảm đúng quy định, có trọng tâm. Công tác kiểm tra cần tập trung vào lĩnh vực, đối tượng có dấu hiệu rủi ro, hạn chế gây phiền hà cho các doanh nghiệp tuân thủ tốt.

Đối thoại, hỗ trợ và đồng hành với người nộp thuế luôn là chủ trương của Thuế Thái Nguyên

Đồng thời, việc đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ qua các nền tảng số, trong đó có hình thức livestream giải đáp chính sách, cần được duy trì theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận và kịp thời. Cải cách thủ tục hành chính phải đi vào từng quy trình cụ thể, lấy thời gian xử lý hồ sơ, mức độ thuận tiện và sự hài lòng của người nộp thuế làm thước đo. Kỷ luật, kỷ cương công vụ cần được gắn với trách nhiệm của từng đơn vị, từng cán bộ trong thực thi nhiệm vụ.

Những kết quả và sự ghi nhận dành cho tập thể, cá nhân ngành Thuế Thái Nguyên là nguồn động viên để tiếp tục đổi mới, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng phục vụ và hiệu quả công việc. Trong giai đoạn phát triển mới, ngành Thuế xác định phát huy vai trò không chỉ là cơ quan tổ chức thu ngân sách, mà còn là một mắt xích quan trọng trong cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy chuyển đổi số và hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân.

Tăng tốc, bứt phá vì thế không đơn thuần là nỗ lực hoàn thành các chỉ tiêu thu trong một năm ngân sách. Đó còn là quá trình xây dựng phương thức quản lý hiện đại, minh bạch, có khả năng thích ứng với nền kinh tế số; hình thành quan hệ hợp tác giữa cơ quan thuế và người nộp thuế trên cơ sở trách nhiệm, đồng hành và tuân thủ pháp luật; đồng thời góp phần kiến tạo không gian phát triển mới cho doanh nghiệp và người dân.

Một nền quản lý thuế hiệu quả phải tạo ra được hai giá trị song hành: bảo đảm nguồn lực cho Nhà nước và khơi thông nguồn lực cho xã hội. Khi ngân sách được quản lý chặt chẽ, dữ liệu được chuẩn hóa, thủ tục được đơn giản hóa và người kinh doanh được hỗ trợ phát triển, Thái Nguyên sẽ có thêm điều kiện củng cố năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và phát huy tiềm năng kinh tế tư nhân.

Với tinh thần chủ động, quyết liệt và lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, ngành Thuế tỉnh Thái Nguyên đang từng bước chuyển hóa yêu cầu quản lý thành động lực cải cách, chuyển hóa áp lực thu ngân sách thành cơ hội đổi mới. Đó chính là nền tảng để ngành tiếp tục bứt phá trong quý IV-2026, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và kiến tạo một môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi, bền vững.

Tuấn Thành