Theo dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu giai đoạn 2026-2030 bình quân 15-16%/năm. Cán cân thương mại hướng tới thặng dư bền vững với tỷ trọng xuất siêu trên tổng kim ngạch xuất khẩu bình quân đạt 3-6% trong giai đoạn này. Đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu nằm trong nhóm 10 quốc gia có kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu lớn nhất thế giới; tỷ trọng xuất siêu đạt 7-10%.
Ảnh minh họa
So với mức xuất khẩu 475 tỷ USD năm 2025, kịch bản cao đòi hỏi quy mô xuất khẩu tăng hơn gấp đôi sau 5 năm. Đây là mục tiêu đầy tham vọng, nhất là khi thương mại toàn cầu còn đối mặt với những biến động khó lường, cạnh tranh thị trường gia tăng và các yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng, công nghệ, môi trường. Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu, tăng trưởng xuất khẩu cần dựa trên năng lực sản xuất thực chất thay vì chỉ mở rộng hoạt động gia công hoặc phụ thuộc vào chu kỳ đơn hàng quốc tế. Nâng cao năng lực chế biến, chế tạo, phát triển sản phẩm công nghệ cao và đa dạng hóa thị trường sẽ là những yếu tố quyết định khả năng duy trì đà tăng trưởng.
Dưới góc độ quản lý, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng, trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, xuất khẩu tiếp tục là một động lực quan trọng. Vì vậy, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu cần phù hợp với yêu cầu phát triển mới, đi cùng cải cách thủ tục hành chính, nâng năng lực sản xuất, phát triển vận tải và mở rộng thị trường.
Sau 9 tháng năm 2026, xuất khẩu cả nước đạt 434,3 tỷ USD, nhưng khu vực doanh nghiệp trong nước chỉ chiếm 19,3%, trong khi khu vực FDI chiếm 80,7%. Từ thực tế này, dự thảo chiến lược đặt mục tiêu nâng tỷ trọng xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước lên 28-30% vào năm 2030 và 38-40% vào năm 2045. Đây là bước chuyển quan trọng nhằm tăng khả năng tự chủ của nền kinh tế và hạn chế sự phụ thuộc quá lớn vào khu vực FDI.
Để những mục tiêu này trở thành hiện thực, phát triển công nghiệp hỗ trợ cần được xem là một trọng tâm, theo đó cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất công nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là hướng đi quan trọng để từng bước giảm phụ thuộc vào nguyên phụ liệu nhập khẩu, nâng cao năng lực sản xuất trong nước và tăng khả năng làm chủ các khâu trong chuỗi giá trị./.
PV.
