Khối ASEAN tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của thép Việt với tỷ trọng 31,33%. Các thị trường chủ lực tiếp theo gồm Liên minh châu Âu (17,5%),Hoa Kỳ (13,64%),Brazil (8,14%) và Ấn Độ (6,18%). Dự báo, trong năm 2027, tiêu thụ toàn ngành dự báo tiếp tục tăng 10% so với cùng kỳ, đạt gần 31 triệu tấn nhờ duy trì giải ngân đầu tư công và tập trung triển khai các dự án bất động sản cho thuê.
VSA nhận định, trong thời gian tới, ngành thép trong nước tiếp tục đối mặt với các thách thức về dư thừa công suất toàn cầu và chủ nghĩa bảo hộ nội địa tại các thị trường xuất khẩu thép. Bên cạnh đó, áp lực giảm phát thải khí nhà kính phù hợp với cam kết của Chính phủ tại COP26, cơ chế carbon xuyên biên giới bắt đầu có hiệu lực tại EU (CBAM) và sự phụ thuộc vào nguồn nguyên nhiên liệu thô nhập khẩu. Ngành thép vì vậy sẽ phải chịu thêm áp lực trong việc chuyển đổi công nghệ, giảm phát thải và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường tại các thị trường quốc tế.
Ảnh minh họa
Tại Quyết định số 261/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 9/2/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển ngành thép giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, nêu rõ, Chiến lược nhằm phát triển ngành thép theo hướng tập trung vào sản phẩm thép có chất lượng cao phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế; đa dạng về sản phẩm, tăng nhanh xuất khẩu, tính cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; chuyển đổi cơ cấu sản phẩm để từng bước thay thế thép nhập khẩu. Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, sản xuất thép thô đạt tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 7 - 8%/năm, sản lượng khoảng 25 - 26 triệu tấn/năm. Thép thành phẩm dự kiến tăng trưởng từ 5,5 - 6,5%/năm, đạt sản lượng khoảng 32 - 33 triệu tấn. Sản phẩm thép trong nước cơ bản đáp ứng khoảng 80 - 85% nhu cầu sử dụng trong nước và từng bước gia tăng tỷ trọng xuất khẩu.
Để hỗ trợ ngành thép phát triển bền vững, hướng tới mở rộng thị trường xuất khẩu, Hiệp hội Thép Việt Nam cho rằng, cần tập trung vào hai nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, bảo vệ thị trường nội địa trước áp lực thép giá rẻ từ bên ngoài tràn vào thị trường Việt Nam. Thứ hai, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số nhằm đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu chất lượng cao, giảm thiểu các rào cản thương mại.
Từ thực tiễn hoạt động của ngành, Hiệp hội Thép Việt Nam kiến nghị xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư, thúc đẩy sản xuất trong nước và bảo vệ ngành thép theo hướng phù hợp, lâu dài; sớm ban hành các quy định về quản lý chất lượng thép nhập khẩu, trong đó yêu cầu sản phẩm nhập khẩu phải có chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn của Việt Nam trước khi lưu thông trên thị trường. Bên cạnh đó, Hiệp hội đề xuất tăng cường điều tra và áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại nhằm hạn chế cạnh tranh không lành mạnh; hỗ trợ doanh nghiệp thép ứng phó hiệu quả với các vụ việc phòng vệ thương mại, duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Hiệp hội cũng kiến nghị nghiên cứu xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với các sản phẩm thép; đồng thời tăng cường công tác cảnh báo, dự báo xu hướng thị trường hàng hóa để hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh./.
PV.
