Tăng trưởng sản xuất tạo thêm áp lực vận hành

Hoạt động sản xuất tại Việt Nam đang duy trì mức tăng đáng kể. Theo báo cáo kinh tế xã hội quý II và sáu tháng đầu năm 2026 của Cục Thống kê, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 10,51% trong quý II, đóng góp hơn 50% vào mức tăng giá trị gia tăng của nền kinh tế. Tính chung sáu tháng, ngành chế biến, chế tạo tăng 10,23% và tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng.

Những tín hiệu đầu quý III cũng cho thấy áp lực công suất chưa hạ nhiệt. Số liệu của Cục Thống kê cho thấy chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 7/2026 tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước. Đến tháng 8, riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 14,6%.

Năng lực nhân sự, tuy nhiên, chưa tăng tương ứng với sản lượng. Theo khảo sát Chỉ số Nhà quản trị mua hàng do S&P Global công bố, PMI sản xuất Việt Nam đạt 53,3 điểm trong tháng 8/2026, tăng từ 52,9 điểm của tháng 7 và duy trì trên ngưỡng 50 điểm trong tháng thứ 14 liên tiếp. Đơn hàng mới tăng mạnh, nhưng việc làm giảm lần thứ năm trong sáu tháng, còn lượng công việc tồn đọng tăng tháng thứ hai liên tiếp.

Doanh nghiệp đồng thời phải tính đến chi phí nhiên liệu, vận tải, bảo trì và rủi ro nguồn cung. Khảo sát PMI tháng 5/2026 của S&P Global ghi nhận chi phí đầu vào tăng nhanh, trong đó nhiên liệu, dầu và vận tải là những tác nhân chính.

Với dây chuyền hoạt động liên tục, sự cố tại cáp, bộ phận dẫn hướng hoặc hệ thống cấp năng lượng có thể ảnh hưởng đến nhiều công đoạn. Thiệt hại không chỉ là chi phí linh kiện, mà còn gồm sản lượng bị mất, nhân công chờ việc và nguy cơ giao hàng chậm.

SME có thể tự động hóa từ một công đoạn

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, rào cản thường nằm ở quan niệm phải thay đổi toàn bộ dây chuyền mới có thể tự động hóa. Trên thực tế, doanh nghiệp có thể bắt đầu tại một công đoạn lặp lại, thường xuyên tạo điểm nghẽn hoặc khó bố trí nhân sự.

Cấp phôi, gắp và đặt sản phẩm, phân loại, vận chuyển vật liệu, đóng gói và xếp pallet là những ứng dụng có phạm vi tương đối rõ. Trước khi triển khai, doanh nghiệp có thể xác định thời gian chu kỳ, chi phí nhân công, tỷ lệ lỗi và số giờ dừng máy để làm cơ sở đo lường.

(Ảnh: Ứng dụng tự động hóa việc cấp nắp chai)

Trong hệ sinh thái tự động hóa của igus, các giải pháp robot và vận chuyển vật liệu được kết hợp với xích dẫn cáp e-chain, cáp chuyển động chainflex, bộ cấp năng lượng lắp sẵn readychain, bạc trượt iglidur, hệ thống tuyến tính drylin và giải pháp giám sát smart plastics.

Việc sử dụng các thành phần tiêu chuẩn hóa giúp rút ngắn quá trình thiết kế và tích hợp. Doanh nghiệp có thể lựa chọn cấu hình theo tải trọng, tốc độ, không gian lắp đặt và ngân sách, thay vì đầu tư một hệ thống vượt quá nhu cầu thực tế.

Giảm bảo trì, nâng khả năng dự đoán

Nhiều linh kiện chuyển động của igus sử dụng polymer hiệu suất cao, hướng đến vận hành khô và không cần bôi trơn bổ sung. Đặc tính này giúp giảm một số công việc bảo dưỡng định kỳ, hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn và phù hợp với những vị trí khó tiếp cận.

Theo công bố của igus, các hệ thống cấp năng lượng lắp sẵn có thể giảm tới 75% thời gian lắp ráp. Trong những ứng dụng phù hợp, giải pháp tự động hóa chi phí thấp có thể tiết kiệm tới 40% và đạt thời gian hoàn vốn dưới 12 tháng.

Các mức trên mang tính tham khảo từ nhà cung cấp. Kết quả thực tế phụ thuộc vào tải trọng, tốc độ, số ca sản xuất, chi phí nhân công và điều kiện vận hành tại từng nhà máy.

Giải pháp smart plastics còn hỗ trợ theo dõi tình trạng của các bộ phận chuyển động và cảnh báo dấu hiệu cần kiểm tra. Nhờ đó, bộ phận kỹ thuật có thể chuẩn bị vật tư và bố trí thời gian bảo trì trước khi sự cố ảnh hưởng đến sản xuất.

igus cũng cho biết, doanh nghiệp thực hiện hơn 17.000 thử nghiệm mỗi năm để xây dựng dữ liệu tính toán tuổi thọ cho các sản phẩm motion plastics. Dữ liệu này giúp kỹ sư có thêm cơ sở khi lựa chọn linh kiện và xây dựng kế hoạch thay thế.

Đánh giá bằng tổng chi phí sở hữu

Hiệu quả tự động hóa không nên chỉ được đo bằng giá mua thiết bị. Doanh nghiệp cần tính tổng chi phí sở hữu, gồm thiết kế, tích hợp, vận hành, bảo trì, dừng máy, sản phẩm lỗi và khả năng mở rộng.

Một dự án có thể bắt đầu bằng bốn bước: lựa chọn điểm nghẽn, xác lập dữ liệu ban đầu, triển khai thử nghiệm và đo lường kết quả. Các chỉ số cần theo dõi gồm sản lượng theo giờ, thời gian dừng máy, tỷ lệ lỗi, thời gian bảo trì và chi phí trên mỗi sản phẩm.

Khi dự án thí điểm chứng minh được hiệu quả, doanh nghiệp mới mở rộng sang công đoạn tiếp theo. Cách tiếp cận này giúp tự động hóa trở thành một lộ trình có thể kiểm chứng, thay vì khoản đầu tư lớn dựa trên kỳ vọng.

Tìm hiểu giải pháp tự động hóa công nghiệp

Doanh nghiệp có thể tham khảo các giải pháp robot, vận chuyển vật liệu, linh kiện chuyển động, hệ thống cấp năng lượng và bảo trì thông minh tại trang giải pháp Tự động hóa công nghiệp của igus.

Ngoài ra, sách trắng “Automation in Industry” do igus biên tập cung cấp thêm thông tin về tự động hóa logistics, luồng vật liệu và quy trình sản xuất theo từng bước./.

PV.