Lạch Huyện – Từ cửa ngõ khu vực đến mắt xích vận tải liên lục địa

Cụm cảng Lạch Huyện được quy hoạch là cảng biển nước sâu, cảng biển quốc gia loại đặc biệt, cùng với cụm cảng Bà Rịa – Vũng Tàu giữ vai trò cửa ngõ hàng hải quốc tế của Việt Nam.Việc đưa các bến cảng nước sâu tại Lạch Huyện vào khai thác được xem là dấu mốc quan trọng nhất trong quá trình tái định vị vai trò của Cảng Hải Phòng trên bản đồ cảng biển khu vực.

Cảng quốc tế TIT Cảng Hải Phòng (HTIT - bến số 3,4 Lach Huyện)

Nếu như trước đây, trên các tuyến vận tải biển quốc tế, Cảng Hải Phòng chủ yếu đóng vai trò là cảng gom hàng, nơi hàng hóa xuất khẩu phải trung chuyển qua các cảng nước sâu như Singapore hay Hong Kong, thì nay, vị thế ấy đã thay đổi hoàn toàn.Sự kiện đưa Bến số 3 và số 4 tại Lạch Huyện vào khai thác không chỉ đơn thuần là mở rộng hạ tầng, mà là một bước chuyển về chất trong năng lực cạnh tranh. Với cầu tàu dài khoảng 750m và độ sâu lớn, các bến cảng này được đầu tư theo tiêu chuẩn quốc tế, cho phép tiếp nhận trực tiếp tàu container trọng tải lên tới 165.000 DWT. Điều này biến Cảng Hải Phòng thành “cửa ngõ” để hàng hóa Việt Nam đi thẳng tới thị trường Âu - Mỹ mà không cần trung chuyển. Đặc biệt, cái bắt tay chiến lược với Terminal Investment Limited (TIL) - đơn vị khai thác cảng của Tập đoàn MSC - không chỉ mang lại nguồn hàng ổn định mà còn giúp Cảng Hải Phòng tiếp cận công nghệ và mô hình quản trị tiên tiến thế giới.

Chia sẻ về ý nghĩa của sự hợp tác này, ông Hà Vũ Hào – Phó Tổng Giám đốc Công ty Cảng Hải Phòng nhấn mạnh: “MSC đã phát triển từ rất lâu với bề dày kinh nghiệm quản lý toàn cầu. Thông qua việc hợp tác, chúng tôi đã cử nhân sự sang các cảng thuộc sở hữu của họ như tại Valencia (Tây Ban Nha) để trực tiếp học hỏi cách quản lý cảng thông minh, từ quy trình tàu ra vào đến cách tối ưu hóa bố trí thiết bị trên bãi. Đây là cơ hội để Cảng Hải Phòng tích lũy kinh nghiệm và rút ngắn khoảng cách với các cảng biển hiện đại trên thế giới”. Đây là nền tảng để đơn vị lần đầu tiên tham gia trực tiếp vào mạng lưới cảng đón tàu mẹ trên các tuyến liên lục địa, giúp doanh nghiệp giảm chi phí logistics và nâng cao sức hấp dẫn của Hải Phòng với các nhà đầu tư quốc tế.

Ông Hà Vũ Hào - Phó tổng giám đốc Công ty Cảng Hải Phòng

 Không dừng ở việc mở rộng quy mô, Lạch Huyện còn được định hướng phát triển theo mô hình cảng xanh, cảng thông minh, trở thành hạt nhân thúc đẩy hệ sinh thái logistics khu vực Hải Phòng và toàn bộ vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Tái cấu trúc cảng Hoàng Diệu – Cân bằng giữa nhiệm vụ chính trị và hiệu quả kinh tế

Năm qua cũng ghi nhận bản lĩnh của Ban lãnh đạo Cảng Hải Phòng trước bài toán lịch sử mang tên “Di dời cảng Hoàng Diệu” và chuyển đổi công năng khu cảng Hoàng Diệu để phục vụ quy hoạch chỉnh trang đô thị thành phố. Xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhưng cũng đầy thách thức, đòi hỏi sự cân đối hài hòa giữa dòng tiền và lao động, Công ty CP Cảng Hải Phòng đã thực hiện thành công “mục tiêu kép”: Vừa bàn giao mặt bằng đúng tiến độ, vừa đảm bảo chuỗi cung ứng hàng hóa không đứt gãy.

Quyết sách tái cơ cấu tổ chức, Cảng Hải Phòng hợp nhất Cảng Hoàng Diệu và Cảng Chùa Vẽ thành Cảng Hoàng Diệu Chùa Vẽ - đây là bước đi mang tính chiến lược nhằm tinh gọn bộ máy, thống nhất đầu mối quản lý, phát huy thế mạnh của hai khu bến cảng, nâng cao năng lực khai thác hàng tổng hợp và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo. Sự hợp nhất này giúp điều phối nhịp nhàng hàng hóa và lao động, đồng thời tăng cường phối hợp đồng bộ trong toàn hệ thống, từ điều động tàu, xếp dỡ, kho bãi đến logistics và các dịch vụ hỗ trợ, nhằm rút ngắn thời gian làm hàng, tối ưu chi phí và gia tăng giá trị cho khách hàng. Hiện nay, Cảng Hoàng Diệu Chùa Vẽ là cảng khai thác hàng tổng hợp và container nội địa hàng đầu khu vực Hải Phòng chiếm khoảng 23% thị phần container nội địa và 55% thị phần hàng ngoài container tại khu vực Hải Phòng.

Cảng Hoàng Diệu Chùa Vẽ

Không chỉ giải bài toán hạ tầng và dòng hàng, Cảng Hải Phòng còn đặc biệt chú trọng đến an sinh xã hội và ổn định nguồn nhân lực, chuẩn bị đội ngũ cho các bến cảng mới tại Lạch Huyện, tạo sự đồng thuận và chia sẻ của người lao động trong giai đoạn chuyển đổi.

Tầm nhìn 2030 - Kiến tạo hệ sinh thái Logistics Xanh và hiện đại

Song song với tái cơ cấu, trong bối cảnh các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP... đặt ra yêu cầu ngày càng cao về giảm phát thải carbon, Công ty Cảng Hải Phòng xác định rõ: chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không còn là khẩu hiệu, mà là yêu cầu tất yếu, là tấm giấy thông hànhđể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trên nền tảng các chiến lược chuyển đổi số đã được phê duyệt, Cảng Hải Phòng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: Hệ thống Smart Gate (cổng thông minh) với khả năng nhận diện mã container, biển số xe tự động và hệ thống e-Port đã được triển khai, đến các nền tảng quản lý tập trung, chăm sóc khách hàng và điều hành khai thác thông minh, mang lại tiện ích vượt trội cho khách hàng. Doanh nghiệp đang tiếp tục xây dựng kho dữ liệu tập trung, ứng dụng Big Data, AI để dự báo sản lượng, tối ưu xếp bãi và điều phối thiết bị, từng bước hình thành mô hình cảng thông minh với mô hình Digital Twin 3D.

Cùng với số hóa là lộ trình phát triển cảng xanh. Ban lãnh đạo Công ty CP Cảng Hải Phòng đã ban hành Đề án phát triển cảng xanh giai đoạn 2025–2030, phù hợp với Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam. Trong đó, tập trung vào 5 mũi nhọn đột phá, đan xen chặt chẽ.

Đầu tiên và quan trọng nhất là chiến lược đầu tư hạ tầng chiều sâu. Tại Lạch Huyện, Công ty không chỉ dừng lại ở việc khai thác hiệu quả Bến số 3 và 4, mà còn đang tích cực chuẩn bị nguồn lực để báo cáo Thành phố và Trung ương cho phép tham gia đầu tư các bến tiếp theo theo quy hoạch. Song song với đó, khu vực nội cảng cũng được “thay áo mới” thông qua việc hiện đại hóa thiết bị và công nghệ, đảm bảo sự kết nối thông suốt, đồng bộ giữa “cảng tiền phương” nước sâu và “hậu phương” trong sông. Mũi nhọn thứ hai là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình khai thác cảng thuần túy sang phát triển hệ sinh thái logistics toàn diện. Cảng Hải Phòng xác định sẽ mở rộng không gian phát triển thông qua việc thành lập và hợp tác khai thác các trung tâm logistics, ICD và kho bãi quy mô lớn. Mục tiêu là tạo ra chuỗi dịch vụ khép kín, kết nối đa phương thức từ đường bộ, đường sắt đến đường thủy nội địa, giúp tối ưu hóa chi phí cho cộng đồng doanh nghiệp. Đặc biệt, CĐS và tăng trưởng xanh được xác định là chìa khóa cạnh tranh cốt lõi. Với Đề án phát triển cảng xanh giai đoạn 2025-2030 đã được ban hành, Cảng Hải Phòng đang triển khai những bước đi cụ thể và đầy tham vọng. Ngay trong tháng 10/2025, hệ thống điện mặt trời mái nhà tại Chi nhánh Cảng Tân Vũ đã được lắp đặt. Tiếp đó, năm 2026 sẽ đánh dấu cột mốc thí điểm cấp điện bờ tại cầu 1 Cảng Tân Vũ, tạo tiền đề để giai đoạn 2026-2030 thực hiện chuyển đổi mạnh mẽ các phương tiện xe nâng, xe kéo sang sử dụng điện hoặc động cơ Hybrid, cũng như nghiên cứu ứng dụng nhiên liệu Hydrogen xanh.

Chi nhánh Cảng Tân Vũ - Cảng Hải Phòng

Theo ông Hà Vũ Hào, việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và an toàn lao động hiện nay không chỉ là quy định mà còn là áp lực từ chính các đối tác lớn. Khi tiếp cận với các hãng tàu lớn, tiêu chuẩn về an toàn lao động và môi trường được đẩy lên mức rất cao. Ví dụ như việc cấp điện bờ cho tàu khi cập bến thay vì chạy máy dầu diesel, hay trang bị bảo hộ lao động chuẩn chỉnh từ giày, mũ đến áo phản quang... là những yêu cầu bắt buộc mà công ty đang nỗ lực tuân thủ nghiêm ngặt để hội nhập.

Yếu tố con người và hợp tác quốc tế cũng được công ty chú trọng, coi đây là bệ phóng vững chắc cho mọi kế hoạch. Bằng cách tranh thủ vốn và công nghệ từ các “ông lớn” như TIL/MSC và các đối tác toàn cầu, Cảng Hải Phòng cam kết không ngừng đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, sẵn sàng làm chủ những công nghệ quản lý cảng biển hiện đại nhất thế giới. Khẳng định vai trò của nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số, ông Hào nhận định: “Nếu có tiềm lực tài chính, chúng ta có thể mua ngay được thiết bị và công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, để vận hành hiệu quả những hệ thống đó thì con người mới là yếu tố then chốt. Chính vì vậy, bên cạnh đầu tư hạ tầng, Cảng Hải Phòng luôn chú trọng đào tạo đội ngũ, bởi chỉ có con người giỏi mới làm chủ được cảng biển hiện đại”.

Từ một cảng biển truyền thống gắn liền với lịch sử phát triển của thành phố Cảng, Công ty Cổ phần Cảng Hải Phòng đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, không chỉ mở rộng về quy mô mà còn đổi mới căn bản về tư duy phát triển. Hành trình vươn ra biển lớn hôm nay được dẫn dắt bởi khát vọng hội nhập sâu, phát triển bền vững và trách nhiệm với môi trường - xã hội. Đó chính là nền tảng để Cảng Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò doanh nghiệp cảng biển chủ lực, trụ cột của hệ sinh thái logistics Hải Phòng và khu vực phía Bắc trong giai đoạn phát triển mới.

Kim Hồng