Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh

Quang cảnh sự kiện

Hội nghị là một trong những hoạt động triển khai Quyết định số 84/QĐ-TTg ngày 14/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026-2030. Chương trình được xây dựng nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh tiếp cận kịp thời các quy định mới, hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Thực tiễn cho thấy, chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai thống nhất, đến đúng đối tượng và được doanh nghiệp vận dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tham dự Hội nghị có Ông Cao Đăng Vinh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; Bà Trần Thị Thu Hà, Ủy viên Ban Chấp hành, Phó trưởng ban - Ban Công tác Phụ nữ, Trung ương Hội LHPN Việt Nam, ông Phạm Thanh Cao – Phó giám đốc Sở Tư Pháp Thành phố Hà Nội; Ông Trần Minh Sơn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa - Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; ông Đặng Văn Thanh – Phó chủ tịch thường trực Liên hiệp hội về người khuyết tật Việt Nam, Phó chủ tịch hiệp hội doanh nghiệp của Thương binh và người khuyết tật Việt Nam; Ông Nguyễn Hồng Thái – Tổng biên tập Tạp chí điện tử Đồng Hành Việt. Cùng các bộ, ngành Trung ương, hiệp hội doanh nghiệp, tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, các chuyên gia, luật sư, nhà khoa học; cùng các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, trong đó có doanh nghiệp do người khuyết tật làm chủ, doanh nghiệp sử dụng lao động là người khuyết tật, doanh nghiệp xã hội, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và các cơ quan thông tấn, báo chí.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Cao Đăng Vinh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp) nhấn mạnh, Quyết định số 84/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026-2030 được triển khai với mục tiêu nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, giúp doanh nghiệp tiếp cận kịp thời quy định pháp luật, nâng cao năng lực tuân thủ và giảm chi phí thực hiện.

Phó Cục trưởng Cục Pháp luật Dân sự – Kinh tế (Bộ Tư pháp) - ông Cao Đăng Vinh phát biểu khai mạc hội nghị

Theo ông Cao Đăng Vinh, trong bối cảnh doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, việc nâng cao hiệu quả thực thi chính sách không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp phát triển ổn định, bền vững mà còn phản ánh hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực tổ chức thi hành pháp luật. Hội nghị là diễn đàn để cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi thực chất, nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao chất lượng tổ chức thi hành pháp luật và xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi.

Các tham luận tại Hội nghị tập trung vào việc triển khai Quyết định số 84/QĐ-TTg; những điểm mới trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh; trong đó, có các chính sách tiếp cận thông tin, tư vấn pháp luật; những khó khăn trong thực hiện chính sách hỗ trợ về thuế, phí, lệ phí, đất đai, chuyển đổi số và các cơ chế ưu đãi. Nhiều ý kiến cũng đề xuất các giải pháp giảm chi phí tuân thủ pháp luật, nâng cao chất lượng hoạt động hỗ trợ pháp lý và tăng khả năng tiếp cận chính sách đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp của người khuyết tật và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật.

Thông tin về mục tiêu của Chương trình, ông Trần Minh Sơn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự-kinh tế, cho biết Quyết định số 84/QĐ-TTg đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và tăng cường trách nhiệm đồng hành của các Bộ, ngành, địa phương. Cụ thể, Chương trình đề ra nhiều chỉ tiêu: Hoàn thành 100% rà soát thể chế hỗ trợ pháp lý; Bảo đảm 100% cơ sở dữ liệu pháp luật được tích hợp, khai thác miễn phí; 100% doanh nghiệp, hộ kinh doanh tiếp cận thông tin pháp lý cơ bản; Tối thiểu 80% công chức hỗ trợ pháp lý được trang bị kiến thức, kỹ năng; Và, ít nhất 80% đề nghị tư vấn pháp lý được giải quyết hoặc kiến nghị giải quyết kịp thời. 

Mặc dù hệ thống hỗ trợ pháp lý đã phát triển thông qua việc tư vấn, đối thoại và áp dụng nền tảng số song theo ông Sơn vẫn còn một số vướng mắc lớn.

Đầu tiên là khoảng cách giữa chính sách và thực tế tiếp cận của các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh còn lớn, do thiếu thông tin và kỹ năng nhận diện rủi ro pháp lý. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các ngành, các địa phương thiếu đồng bộ dễ khiến hoạt động hỗ trợ rơi vào tình trạng phân tán. Hơn nữa, năng lực tuân thủ của doanh nghiệp hiện nay chưa đồng đều, trong khi các lĩnh vực mới (như chuyển đổi số, thương mại điện tử, thuế) yêu cầu ngày càng cao nhưng doanh nghiệp thiếu bộ phận pháp chế chuyên trách nên dễ gặp rủi ro pháp lý. Theo đó, hoạt động hỗ trợ cần chuyển sang tư duy phục vụ, lấy đối tượng thụ hưởng làm trung tâm thông qua việc hỗ trợ đúng thời điểm, đúng nhu cầu thực chất. Thêm vào đó, việc ứng dụng công nghệ số như trợ lý ảo AI hay chatbot là xu hướng tất yếu nhưng cần bảo đảm chất lượng dữ liệu và năng lực số của các bên.

Nhằm cải thiện tình hình, ông Sơn đề xuất năm định hướng trọng tâm thời gian tới. Đó là hoàn thiện thể chế hỗ trợ pháp lý thông qua việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, thay thế Nghị định số 55/2019/NĐ-CP; Nâng cao chất lượng thực hiện từ khâu truyền thông chính sách đến đối thoại; Hỗ trợ linh hoạt theo nhu cầu cụ thể từng nhóm đối tượng; Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong nội bộ doanh nghiệp; Đặc biệt là đơn giản hóa thủ tục, áp dụng cơ chế khoán chi phí hỗ trợ pháp lý theo sản phẩm.

Ông Sơn nhấn mạnh định hướng này đáp ứng tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW (ngày 30/4/2025) về cắt giảm thủ tục hành chính bất hợp lý và Nghị quyết số 68-NQ/TW (ngày 4/5/2025) về phát triển kinh tế tư nhân nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Tại Hội nghị, các đại biểu, chuyên gia đã trình bày các tham luận, tập trung vào việc triển khai Quyết định số 84/QĐ-TTg; những điểm mới trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh; trong đó, có các chính sách tiếp cận thông tin, tư vấn pháp luật; những khó khăn trong thực hiện chính sách hỗ trợ về thuế, phí, lệ phí, đất đai, chuyển đổi số và các cơ chế ưu đãi. Nhiều ý kiến cũng đề xuất các giải pháp giảm chi phí tuân thủ pháp luật, nâng cao chất lượng hoạt động hỗ trợ pháp lý và tăng khả năng tiếp cận chính sách đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp của người khuyết tật và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật.

Các đại biểu tham dự hội nghị 

Tại phiên thảo luận, các trao đổi diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến thiết thực từ doanh nghiệp và chuyên gia. Các đại biểu kiến nghị tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phổ biến chính sách bằng hình thức trực tuyến, mở rộng hoạt động tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh tại địa phương và duy trì cơ chế đối thoại thường xuyên giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện pháp luật. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề nghị quan tâm hơn đến doanh nghiệp của người khuyết tật và doanh nghiệp sử dụng lao động là người khuyết tật thông qua việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, tăng khả năng tiếp cận thông tin pháp luật và các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Các ý kiến, kiến nghị tại Hội nghị sẽ được Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp tổng hợp, báo cáo các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình triển khai chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 - 2030. Đây cũng là cơ sở thực tiễn quan trọng để tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ pháp lý, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật và tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

PV.