Hợp đồng kỳ nghỉ và dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản: Người bị hại cần làm gì để bảo vệ quyền lợi?

Cảnh giác trước lời mời hấp dẫn

Thời gian gần đây, nhiều khách hàng phản ánh việc tham gia các chương trình hợp đồng kỳ nghỉ với những lời quảng bá hấp dẫn như được sở hữu kỳ nghỉ lâu dài, có thể chuyển nhượng, cho thuê, trao đổi quốc tế hoặc gia tăng giá trị theo thời gian. Khách hàng bị mời gọi bằng việc thay vì gửi tiền vào ngân hàng hãy mua các hợp đồng này có thể sinh lời khi sang nhượng, lãi gấp đôi hoặc gấp nhiều lần… Nhiều người đã bị dụ dỗ bởi các gói du lịch, thẻ nghỉ dưỡng với nhiều ưu đãi hấp dẫn, cam kết lợi nhuận cao, hỗ trợ chuyển nhượng hoặc mua lại hợp đồng với giá tốt. Tuy nhiên, sau khi ký hợp đồng và thanh toán tiền, khách hàng lại gặp khó khăn trong việc sử dụng dịch vụ, chấm dứt hợp đồng hoặc yêu cầu hoàn trả tiền.

Chuyên tư vấn pháp lý trong lĩnh vực đầu tư, bất động sản và giải quyết tranh chấp; Thạc sỹ- Luật sư Huỳnh Tống Ngoan cho biết bản thân mô hình hợp đồng kỳ nghỉ (Timeshare) không bị pháp luật cấm. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp hoặc cá nhân đã sử dụng thông tin gian dối, đưa ra các cam kết không có khả năng thực hiện nhằm làm cho khách hàng tin tưởng giao tiền thì vụ việc không còn đơn thuần là tranh chấp dân sự mà có thể mang dấu hiệu của Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

 Một số dấu hiệu thường gặp có thể được cơ quan tiến hành tố tụng xem xét gồm:

 * Quảng cáo, giới thiệu sai lệch về quyền lợi mà khách hàng được hưởng;

* Cam kết lợi nhuận, chuyển nhượng hoặc hoàn tiền nhưng thực tế không có cơ sở để thực hiện;

* Cố tình che giấu thông tin quan trọng liên quan đến hợp đồng;

* Sử dụng thủ đoạn tạo niềm tin để khách hàng giao tiền;

* Sau khi nhận tiền, không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện các nghĩa vụ đã cam kết;

* Có dấu hiệu né tránh trách nhiệm, trì hoãn hoặc từ chối giải quyết quyền lợi của khách hàng.

Theo Thạc sỹ- Luật sư Huỳnh Tống Ngoan, việc xác định có hay không hành vi phạm tội thuộc thẩm quyền của cơ quan điều tra và phải dựa trên chứng cứ cụ thể. Tuy nhiên, người dân cần nâng cao cảnh giác trước những lời mời gọi với các cam kết lợi nhuận hấp dẫn hoặc các quyền lợi vượt quá giá trị thực tế của sản phẩm. Để phòng ngừa rủi ro, chúng ta cần tìm hiểu kỹ năng lực tài chính, uy tín của doanh nghiệp; đọc kỹ các điều khoản hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến quyền hủy bỏ hợp đồng, điều kiện hoàn tiền, phí quản lý, quyền chuyển nhượng và trách nhiệm của các bên. Đồng thời, cần lưu giữ đầy đủ tài liệu quảng cáo, hợp đồng, hóa đơn, chứng từ chuyển tiền, thư điện tử, tin nhắn và các bằng chứng liên quan.

Những việc cần làm để bảo vệ quyền lợi

Trường hợp nhận thấy mình có dấu hiệu bị lừa đảo, người bị hại cần sớm thực hiện các biện pháp pháp lý cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình. Trước hết, cần tập hợp toàn bộ tài liệu, chứng cứ liên quan như hợp đồng, phụ lục hợp đồng, chứng từ thanh toán, ghi âm, tin nhắn, email, hình ảnh và các tài liệu quảng cáo. Đây là nguồn chứng cứ quan trọng để cơ quan tiến hành tố tụng xem xét bản chất vụ việc. Tiếp theo, người bị hại có thể làm đơn tố giác tội phạm gửi đến Cơ quan Cảnh sát điều tra, Viện kiểm sát nhân dân hoặc các cơ quan có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình giải quyết vụ án, người bị hại cần chủ động đề nghị cơ quan điều tra áp dụng các biện pháp ngăn chặn cần thiết, xác minh tài sản của người bị tố giác và xem xét việc kê biên, phong tỏa tài sản nhằm bảo đảm khả năng thu hồi tài sản sau này.

Ngoài việc tố giác tội phạm, người bị hại cũng cần tham gia tố tụng với tư cách bị hại hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đồng thời có thể mời luật sư tham gia ngay từ giai đoạn đầu để hỗ trợ thu thập chứng cứ, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và theo dõi quá trình giải quyết vụ án. TheoThạc sỹ- Luật sư Huỳnh Tống Ngoan, trong các vụ việc có nhiều người cùng bị thiệt hại, việc phối hợp cung cấp chứng cứ và thực hiện quyền tố tụng một cách đồng bộ sẽ giúp cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá đầy đủ tính chất, quy mô của vụ việc, từ đó nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản và bảo vệ tốt hơn quyền lợi hợp pháp của các bị hại.

Đăng Phong