Sau hơn hai thập kỷ triển khai, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) không đơn thuần là “bảng xếp hạng” môi trường kinh doanh giữa các địa phương mà trở thành thước đo năng lực điều hành, chất lượng cải cách và khả năng kiến tạo phát triển của chính quyền địa phương. Trong bối cảnh cải cách thể chế ngày càng đi vào chiều sâu, Tây Ninh tiếp tục được ghi nhận là một trong những điểm sáng của cả nước khi được vinh danh trong Top 3 địa phương có thành tích cải cách nổi bật trong hành trình 20 năm PCI (2005-2025).
Ngày 15/5, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025 (PCI 2025). Điểm đáng chú ý của PCI năm nay là việc chính thức nâng cấp lên phiên bản PCI 2.0 với 9 chỉ số thành phần và 98 chỉ tiêu; đồng thời lần đầu tiên ra mắt Chỉ số Hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI).
Khác với những năm trước, PCI 2025 không công bố xếp hạng đơn bậc mà chuyển sang phân nhóm chất lượng điều hành theo 6 mức. Theo VCCI, cách tiếp cận mới nhằm hạn chế tư duy “chạy đua thứ hạng”, chuyển trọng tâm sang đánh giá chiều sâu cải cách, hiệu quả thực thi chính sách và chất lượng phục vụ doanh nghiệp.
Phiên bản PCI 2.0 gồm các chỉ số: Gia nhập thị trường; Tiếp cận nguồn lực; Tính minh bạch; Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; Chi phí không chính thức; Cạnh tranh bình đẳng; Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp; Thiết chế pháp lý; và Chính quyền kiến tạo.
PCI 2025 phản ánh xu hướng cải thiện chất lượng điều hành kinh tế tại nhiều địa phương, với điểm PCI trung vị toàn quốc đạt 63,90/100 điểm. Theo công bố của VCCI, 5 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế tiêu biểu gồm Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh.
Điểm mới quan trọng của PCI 2025 là lần đầu tiên VCCI công bố Chỉ số Hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) gồm 23 chỉ tiêu, đo lường hai chiều cạnh: mức độ phát triển của khu vực kinh tế tư nhân và năng lực đổi mới sáng tạo. Nếu PCI phản ánh chất lượng “đầu vào thể chế”, thì BPI đo “đầu ra thị trường” - tức là khả năng doanh nghiệp thực sự phát triển, sinh lời và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kết quả thí điểm BPI 2025 ghi nhận Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu với 5,67 điểm; tiếp đến là Hà Nội với 5,41 điểm và Quảng Ninh đạt 5,33 điểm.
Báo cáo PCI 2025 cũng chỉ ra nhiều thách thức đáng lưu ý. Có tới 60,2% doanh nghiệp gặp khó khăn trong tìm kiếm khách hàng - mức cao nhất trong vòng 5 năm qua; 75,5% doanh nghiệp cho biết không thể vay vốn nếu thiếu tài sản bảo đảm; chỉ khoảng 6-8% doanh nghiệp có thể dự báo thay đổi chính sách. Trong khi đó, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sản phẩm chỉ đạt 8,8%, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực.
Những con số này cho thấy yêu cầu cải cách hiện nay không chỉ dừng ở cắt giảm thủ tục hành chính mà phải hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, có tính dự báo cao, đồng hành thực chất với doanh nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Tại lễ công bố PCI 2025, Tây Ninh được vinh danh là một trong ba địa phương có thành tích cải cách nổi bật trong hành trình 20 năm PCI (2005-2025),qua đó tiếp tục khẳng định dấu ấn về cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng điều hành kinh tế địa phương.
Top 3 địa phương được vinh danh có thành tích cải cách nổi bật trong 20 năm PCI
Đây không chỉ là sự ghi nhận cho những kết quả cải cách hành chính, mà còn phản ánh sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy điều hành của địa phương: từ “quản lý” sang “phục vụ”, từ “giải quyết thủ tục” sang “kiến tạo môi trường phát triển”.
Suốt hơn 20 năm đồng hành cùng PCI, Tây Ninh luôn kiên trì mục tiêu lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, lấy hiệu quả giải quyết công việc và sự hài lòng của nhà đầu tư làm thước đo chất lượng điều hành. Tỉnh tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng cường đối thoại doanh nghiệp, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong giải quyết hồ sơ và cung cấp dịch vụ công.
Điều đáng chú ý là dấu ấn cải cách của Tây Ninh không đến từ những giải pháp ngắn hạn hay phong trào mang tính thời điểm mà được tạo dựng từ quá trình đổi mới bền bỉ, liên tục và thực chất trong nhiều năm.
Lãnh đạo tỉnh tham dự sự kiện
Theo số liệu công bố tại hội nghị, đến nay Tây Ninh đã thu hút 3.147 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký hơn 753 nghìn tỷ đồng; đồng thời thu hút 2.029 dự án FDI với tổng vốn trên 25,6 tỷ USD.
Toàn tỉnh hiện có gần 35.600 doanh nghiệp đang hoạt động với tổng vốn đăng ký vượt 947 nghìn tỷ đồng, hình thành hệ sinh thái kinh tế ngày càng năng động và đa dạng. Tây Ninh cũng liên tiếp nằm trong nhóm 10 địa phương hấp dẫn doanh nghiệp quy mô lớn trong hai năm gần đây.
Nếu như trước đây lợi thế của Tây Ninh chủ yếu đến từ vị trí cửa ngõ kết nối vùng Đông Nam Bộ với thị trường Campuchia và khu vực ASEAN, thì hiện nay địa phương đang từng bước chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng điều hành, năng lực phục vụ và mức độ đồng hành cùng doanh nghiệp.
Đây cũng chính là yêu cầu cốt lõi mà PCI 2.0 hướng tới: không chỉ đo lường mức độ cải cách hành chính, mà đánh giá khả năng kiến tạo môi trường phát triển dài hạn, ổn định và bền vững của chính quyền địa phương.
Trong bối cảnh kinh tế tư nhân ngày càng giữ vai trò động lực quan trọng của nền kinh tế, việc Tây Ninh được vinh danh về thành tích cải cách nổi bật trong hành trình 20 năm PCI không chỉ là sự ghi nhận cho những nỗ lực cải cách bền bỉ, mà còn tạo thêm động lực để địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng điều hành và môi trường đầu tư kinh doanh.
Với định hướng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và xây dựng nền hành chính phục vụ, Tây Ninh đang từng bước khẳng định lợi thế cạnh tranh bằng chất lượng điều hành và sự đồng hành cùng doanh nghiệp. Đây cũng sẽ là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới.
Tuấn Thành