Trong chiến lược phát triển của mỗi địa phương, nếu giao thông được ví là “mạch máu” thì quy hoạch đô thị chính là “bộ khung” định hình không gian tăng trưởng. Một địa phương muốn phát triển nhanh và bền vững rất cần một tầm nhìn quy hoạch dài hạn, đồng bộ và khoa học để dẫn dắt đầu tư, phân bổ nguồn lực hợp lý và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Với Thái Nguyên – trung tâm công nghiệp quan trọng của vùng trung du và miền núi phía Bắc, quy hoạch đô thị không chỉ là nhiệm vụ quản lý nhà nước mà đã trở thành công cụ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và kiến tạo động lực phát triển lâu dài.
“Quy hoạch đi trước một bước sẽ tạo ra dư địa phát triển bền vững cho cả đô thị, công nghiệp và an sinh xã hội. Một đô thị phát triển bài bản, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, môi trường đầu tư minh bạch sẽ là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài và người dân được thụ hưởng chất lượng sống tốt hơn”. Đó là chia sẻ của ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên khi trao đổi về vai trò của công tác quy hoạch xây dựng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Thái Nguyên phát triển quy hoạch theo hướng đồng bộ, thông minh và hiện đại
Những năm qua, cùng với phát triển hạ tầng giao thông, Thái Nguyên đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng công tác quy hoạch và quản lý phát triển đô thị theo hướng bền vững; phát triển đồng bộ nhà ở, hạ tầng kỹ thuật đô thị và tăng cường quản lý trật tự xây dựng, chất lượng công trình.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được ngành Xây dựng triển khai quyết liệt là siết chặt công tác quản lý trật tự xây dựng. Tại các khu vực đô thị phát triển nhanh và những vùng nông thôn có tốc độ đô thị hóa cao, việc kiểm tra, giám sát hoạt động xây dựng được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp xây dựng không phép, sai phép, bảo đảm phát triển đúng quy hoạch.
Cùng với đó, việc ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý xây dựng đang từng bước tạo ra chuyển biến rõ nét. Tỉnh đã triển khai phần mềm quản lý giấy phép xây dựng, số hóa bản đồ vi phạm trật tự xây dựng để theo dõi, giám sát và xử lý kịp thời ngay từ cơ sở. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, giảm phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.
Theo ông Phạm Quang Anh, cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ số trong lĩnh vực xây dựng là yêu cầu tất yếu để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh.
Một điểm nhấn quan trọng trong quy hoạch đô thị của Thái Nguyên hiện nay là phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân – lĩnh vực gắn trực tiếp với thu hút đầu tư bền vững và bảo đảm an sinh xã hội.
Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, nhu cầu về chỗ ở ổn định cho người lao động ngày càng lớn. Nếu không giải quyết tốt bài toán an cư, rất khó để giữ chân lao động chất lượng và tạo niềm tin cho các nhà đầu tư chiến lược.
Theo đó, Thái Nguyên đang quyết liệt hoàn thiện cơ chế về quỹ đất và chính sách ưu đãi đầu tư nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia xây dựng nhà ở xã hội. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thẩm định, cấp phép các dự án, bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả trong triển khai.
Sở Xây dựng đã chủ trì phối hợp rà soát, tổng hợp quỹ đất quy hoạch nhà ở xã hội trên địa bàn; khẩn trương hoàn thiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư đối với các quỹ đất đã có trong quy hoạch. Song song với đó, tỉnh tiếp tục rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, khu công nghiệp, bảo đảm dành đủ quỹ đất cho nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân và nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.
Theo kế hoạch giai đoạn 2026–2030, Thái Nguyên phấn đấu hoàn thành khoảng 23.716 căn hộ nhà ở xã hội; đồng thời tiếp tục chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư cho các dự án mới nhằm bảo đảm nguồn cung nhà ở xã hội cho giai đoạn sau năm 2030.
Đây không chỉ là bài toán về nhà ở mà còn là chiến lược phát triển nguồn nhân lực, giữ chân lao động và nâng cao sức cạnh tranh của các khu công nghiệp. Một địa phương có hạ tầng xã hội tốt sẽ luôn có lợi thế lớn hơn trong thu hút các nhà đầu tư lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI.
Bên cạnh khu vực đô thị, hệ thống hạ tầng giao thông nông thôn cũng được đầu tư theo hướng đồng bộ, gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao. Tỉnh ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư công, lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia như xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững; đồng thời khuyến khích xã hội hóa, huy động doanh nghiệp và cộng đồng dân cư cùng tham gia đầu tư xây dựng, duy tu, bảo trì đường làng, ngõ xóm.
Việc tăng cường giám sát chất lượng công trình, bảo đảm tiến độ, an toàn và hiệu quả đầu tư cũng được chú trọng nhằm tránh thất thoát, lãng phí ngân sách và bảo đảm công trình thực sự phát huy hiệu quả lâu dài.
Trong bối cảnh nhu cầu phát triển ngày càng lớn, ngành Xây dựng xác định tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước là nhiệm vụ then chốt. Trọng tâm là quản lý chặt chẽ chất lượng công trình, trật tự xây dựng, an toàn lao động; đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
“Phát triển đô thị bền vững không chỉ là xây thêm những khu nhà mới, mà quan trọng hơn là xây dựng được một không gian sống văn minh, hiện đại, có khả năng phục vụ tốt cho phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Đó cũng là mục tiêu xuyên suốt mà ngành Xây dựng đang hướng tới”, ông Phạm Quang Anh nhấn mạnh.
Sở Xây dựng Thái Nguyên làm việc, trao đổi với nhóm chuyên gia Trường Đại học Xây dựng Hà Nội về các giải pháp tiêu thoát nước đô thị và một số định hướng kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển hạ tầng đô thị trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
Quy hoạch đô thị không chỉ là câu chuyện của hiện tại mà còn là sự chuẩn bị cho tương lai. Một quy hoạch tốt sẽ tạo ra niềm tin cho nhà đầu tư, sự ổn định cho doanh nghiệp và sự an tâm cho người dân. Đó chính là nền móng bền vững nhất cho phát triển.
Với quyết tâm đổi mới tư duy quản lý, nâng cao chất lượng quy hoạch và hành động quyết liệt trong tổ chức thực hiện, Thái Nguyên đang từng bước xây dựng những đô thị hiện đại, văn minh, đáng sống; đồng thời tạo dựng nền tảng vững chắc để trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng trung du và miền núi phía Bắc trong giai đoạn phát triển mới.
Tuấn Thành – Hồng Đông