VWS trước bước chuyển mình xanh: Đốt rác phát điện, giảm chôn lấp, tăng tái chế

Đầu tư công nghệ mới, mở hướng xử lý rác bền vững

Áp lực chất thải sinh hoạt đang là một trong những thách thức lớn đối với quá trình phát triển đô thị tại TP HCM. Cùng với tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số, lượng rác phát sinh mỗi ngày đòi hỏi hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý phải không ngừng nâng cao năng lực, đồng thời đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe về bảo vệ môi trường.

Trong bối cảnh đó, Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước, do Công ty TNHH Xử lý chất thải Việt Nam (Vietnam Waste Solutions- VWS) đầu tư và vận hành, đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về công nghệ và phương thức xử lý.

Ông Kevin Moore, Giám đốc điều hành VWS cho biết, dự án nhà máy đốt rác phát điện công suất dự kiến 60 MW, có khả năng xử lý khoảng 3.000 tấn rác mỗi ngày với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 450-500 triệu USD từ nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Hiện VWS đang hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục pháp lý liên quan và dự kiến trình phê duyệt chủ trương đầu tư vào cuối năm 2026. Sau khi được cấp phép, dự án dự kiến cần khoảng 18-24 tháng xây dựng trước khi đi vào vận hành.

Dự án được định hướng triển khai với công nghệ đốt rác phát điện và hệ thống kiểm soát khí thải tiên tiến, sử dụng công nghệ Nhật bản, dự kiến được đầu tư theo hai giai đoạn, gồm 4 lò đốt.

Đáng chú ý là nguồn rác đưa vào nhà máy sẽ là phần chất thải còn lại sau khi đã thực hiện phân loại, thu hồi vật liệu có khả năng tái chế và xử lý các thành phần hữu cơ phù hợp. Qua đó, thay vì đưa toàn bộ rác vào chôn lấp, những thành phần còn khả năng khai thác năng lượng sẽ được tận dụng để sản xuất điện.

Dự án được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa nguồn điện, tận dụng nguồn năng lượng từ chất thải và giảm áp lực lên các bãi chôn lấp. Đây cũng là một trong những hướng đi phù hợp với mục tiêu chuyển đổi xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển đô thị bền vững.

Từ chôn lấp sang kinh tế tuần hoàn: Rác không còn là thứ bỏ đi

Thực tế, trước khi đề xuất đầu tư nhà máy đốt rác phát điện, VWS đã từng bước ứng dụng các giải pháp thu hồi tài nguyên trong quá trình xử lý chất thải tại Đa Phước. Đáng chú ý là hệ thống xử lý nước rỉ rác có công suất thiết kế khoảng 3.000 m³/ngày, kết hợp công nghệ xử lý sinh học và màng lọc. Nước sau xử lý được tái sử dụng cho các hoạt động nội khu như rửa xe, tưới cây và tưới đường, góp phần tiết kiệm nguồn nước sạch.

Đối với khí phát sinh từ quá trình phân hủy chất hữu cơ trong các ô chôn lấp, VWS đã đầu tư hệ thống thu gom khí metan và đưa vào nhà máy phát điện công suất khoảng 12 MW, phục vụ nhu cầu điện năng cho hoạt động nội bộ của khu liên hợp.

Bên cạnh đó, chất thải hữu cơ có thể được tận dụng để sản xuất phân compost phục vụ chăm sóc cây xanh, hoa kiểng. Những giải pháp này cho thấy định hướng xử lý chất thải không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận và chôn lấp, mà từng bước chuyển sang khai thác những giá trị có thể thu hồi từ rác.

Tuy nhiên, để tiến tới một mô hình kinh tế tuần hoàn thực chất, việc bổ sung công nghệ đốt rác phát điện cần được đặt trong tổng thể chuỗi xử lý chất thải, từ phân loại, thu gom, tái chế đến xử lý phần rác còn lại.

Theo đó, rác thải có khả năng tái chế cần được thu hồi riêng để đưa trở lại quá trình sản xuất. Chất thải hữu cơ cần được phân loại nhằm tạo điều kiện xử lý sinh học, sản xuất phân compost. Chỉ phần chất thải còn lại phù hợp mới được đưa vào dây chuyền đốt thu hồi năng lượng. Cách tiếp cận này vừa giúp hạn chế lãng phí tài nguyên, vừa giảm khối lượng chất thải phải chôn lấp, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác các công trình xử lý môi trường.

Cũng theo đại diện VWS, việc phân loại rác được triển khai rộng rãi sẽ tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu cho các dây chuyền tái chế, xử lý hữu cơ và đốt rác phát điện.

Hiện nay, Đa Phước đang tiếp nhận khoảng 5.000 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày, tương đương khoảng 50% tổng lượng rác sinh hoạt của TP HCM.

TH