Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên: Chủ động kiến tạo không gian mới, tạo đà bứt phá dòng vốn đầu tư

Chủ động tham mưu, mở rộng dư địa phát triển công nghiệp

Trong chiến lược phát triển kinh tế của Thái Nguyên, khu công nghiệp giữ vai trò quan trọng trong thu hút nguồn lực đầu tư, thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và tạo việc làm. Để phát huy hiệu quả vai trò đó, việc quy hoạch, phát triển hạ tầng và chuẩn bị quỹ đất công nghiệp cần được triển khai đồng bộ, có tầm nhìn dài hạn và gắn với nhu cầu thực tế của nhà đầu tư. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên đang tập trung thực hiện.

Theo báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ 9 tháng đầu năm 2026, Ban đã chủ động rà soát, tham mưu bổ sung 20 khu công nghiệp mới vào Quy hoạch tỉnh. Sau khi điều chỉnh quy hoạch được phê duyệt tại Quyết định số 292/QĐ-UBND, hệ thống quy hoạch khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh gồm 37 khu công nghiệp và 1 khu công nghệ số tập trung Yên Bình, với tổng diện tích hơn 14.152,78 ha. Trong đó, 14 khu công nghiệp và khu công nghệ số tập trung Yên Bình đã được thành lập.

Khu công nghiệp Yên Bình là một trong những điểm nhấn trong phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư của tỉnh Thái Nguyên.

Kết quả này thể hiện vai trò của Ban trong việc tham mưu định hình không gian phát triển công nghiệp, tạo cơ sở để tỉnh chủ động chuẩn bị quỹ đất, thu hút các dự án đầu tư mới và mở rộng năng lực sản xuất trong những năm tới. Việc bổ sung các khu công nghiệp vào quy hoạch không chỉ mở rộng dư địa phát triển mà còn đặt nền móng cho việc tổ chức lại không gian sản xuất, hình thành các khu vực tập trung công nghiệp gắn với định hướng phát triển kinh tế của địa phương.

Trên cơ sở quy hoạch được phê duyệt, Ban tiếp tục triển khai lập nhiệm vụ quy hoạch đối với 23 khu công nghiệp; trong đó, 15 khu công nghiệp đã được phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch. Công tác lập quy hoạch phân khu đang được triển khai tại 18 khu công nghiệp. Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm cụ thể hóa định hướng quy hoạch, tạo cơ sở cho việc hoàn thiện thủ tục đầu tư, phát triển hạ tầng và thu hút các nhà đầu tư thứ cấp.

Song song với công tác quy hoạch, Ban theo dõi, phối hợp triển khai các dự án đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, đôn đốc tiến độ giải phóng mặt bằng và phối hợp với các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện. Hiện có 8 khu công nghiệp và 1 khu công nghệ số tập trung Yên Bình đang triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, với tổng quy mô 2.944,54 ha và tổng mức đầu tư 38.133,06 tỷ đồng.

Nhiều dự án có quy mô lớn đang được triển khai, như Khu công nghiệp Phú Bình rộng 675 ha, tổng mức đầu tư hơn 11.492 tỷ đồng; Khu công nghiệp Tây Phổ Yên có diện tích 499,07 ha, tổng mức đầu tư hơn 5.399 tỷ đồng; Khu công nghiệp Yên Bình 3 rộng 295,34 ha, tổng mức đầu tư hơn 4.139 tỷ đồng. Khi được đầu tư đồng bộ và đưa vào khai thác, các khu công nghiệp này sẽ bổ sung năng lực tiếp nhận dự án, tạo thêm cơ hội phát triển sản xuất, kinh doanh và việc làm trên địa bàn.

Từ công tác tham mưu quy hoạch đến theo dõi triển khai các dự án hạ tầng, vai trò của Ban không chỉ nằm ở việc mở rộng số lượng, diện tích khu công nghiệp mà còn ở việc phối hợp chuẩn bị các điều kiện cần thiết để quy hoạch có thể chuyển hóa thành năng lực tiếp nhận đầu tư thực tế. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định đối với khả năng duy trì sức hút đầu tư của Thái Nguyên trong bối cảnh các địa phương ngày càng cạnh tranh về mặt bằng, hạ tầng và chất lượng phục vụ doanh nghiệp.

Đồng hành cùng doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư

Kết quả thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trong 9 tháng năm 2026 là một trong những dấu ấn nổi bật, phản ánh hiệu quả của công tác xúc tiến đầu tư và quá trình chuẩn bị điều kiện phát triển công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Tổng vốn FDI thu hút trong 9 tháng đạt 8.031,81 triệu USD, tương đương hơn 8 tỷ USD; vốn đầu tư trong nước đạt 13.176,63 tỷ đồng. Vốn FDI đã đạt 99,2% kế hoạch điều chỉnh tháng 8/2026, trong khi vốn DDI đạt 43,9% kế hoạch điều chỉnh cùng thời điểm. Kết quả này tạo nền tảng quan trọng để Ban tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan và nhà đầu tư hạ tầng phấn đấu hoàn thành mục tiêu thu hút 8,1 tỷ USD vốn FDI và 30.000 tỷ đồng vốn DDI vào các khu công nghiệp trong năm 2026.

Lũy kế đến thời điểm báo cáo, các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh có 384 dự án còn hiệu lực, gồm 202 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 19.144,62 triệu USD và 182 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký 65.109,29 tỷ đồng. Quy mô này cho thấy hệ thống khu công nghiệp đã hình thành nền tảng sản xuất công nghiệp có khả năng tạo ra giá trị kinh tế lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp và chuẩn bị hạ tầng phục vụ các dự án tiếp theo.

Hoạt động sản xuất của doanh nghiệp tại các khu công nghiệp góp phần thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp, xuất khẩu và tạo việc làm cho người lao động.

Trong 9 tháng năm 2026, doanh thu của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp đạt 30,605 tỷ USD, tăng 33,34% so với cùng kỳ; giá trị xuất khẩu đạt 28,46 tỷ USD, tăng 25,25%. Thu ngân sách nhà nước ước đạt 6.820,5 tỷ đồng. Các khu công nghiệp hiện có 109.768 lao động, với thu nhập bình quân khoảng 10,5 triệu đồng/người/tháng.

Những kết quả này cho thấy khu công nghiệp tiếp tục là một động lực quan trọng của hoạt động sản xuất, xuất khẩu và tạo việc làm tại Thái Nguyên. Đằng sau sự phát triển đó là yêu cầu quản lý ngày càng toàn diện, từ tiếp nhận và xử lý thủ tục hành chính, theo dõi tình hình triển khai dự án đến phối hợp giải quyết các vướng mắc phát sinh trong hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Trên cương vị cơ quan quản lý chuyên ngành, Ban xác định nhiệm vụ cải cách hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp và chuyển đổi số là những nội dung cần tiếp tục đẩy mạnh. Theo thông tin về hoạt động của Ban, cơ chế “luồng xanh” được triển khai nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến tiến độ xử lý thủ tục và khả năng phối hợp giữa các cơ quan chức năng, việc nâng cao chất lượng phục vụ có ý nghĩa thiết thực đối với môi trường đầu tư. Ban cần tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, chủ động hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục, phối hợp xử lý các vấn đề thuộc thẩm quyền và kịp thời tổng hợp, kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết những khó khăn vượt thẩm quyền.

Đối với các dự án mới, hiệu quả thu hút đầu tư không chỉ được đánh giá bằng số vốn đăng ký mà còn thể hiện ở khả năng triển khai đúng tiến độ, đưa dự án vào hoạt động và phát huy hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, công tác xúc tiến đầu tư cần gắn chặt với chuẩn bị mặt bằng, tiến độ hoàn thiện hạ tầng và khả năng đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư thứ cấp. Đây cũng là hướng tiếp cận cần thiết để Ban nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần chuyển hóa nguồn vốn đăng ký thành năng lực sản xuất và giá trị đóng góp thực tế cho nền kinh tế.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo điều kiện đưa dự án vào thực tế

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình phát triển các khu công nghiệp tại Thái Nguyên vẫn còn những khó khăn cần tập trung xử lý. Để kịp thời khắc phục và tháo gỡ những khó khăn này, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên chỉ rõ, công tác giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư, kinh phí lập quy hoạch và nguồn cung quỹ đất công nghiệp đã có hạ tầng đang ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án và khả năng tiếp nhận nhà đầu tư mới.

Đây là những vấn đề có tính liên ngành, liên quan đến trách nhiệm của chủ đầu tư hạ tầng, chính quyền địa phương và nhiều cơ quan chuyên môn. Trong đó, Ban Quản lý các khu công nghiệp giữ vai trò quan trọng trong việc theo dõi tiến độ, phối hợp xử lý vướng mắc, tổng hợp tình hình và tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo tháo gỡ khó khăn theo thẩm quyền.

Thực tế tại một số dự án cho thấy khối lượng công việc còn lớn. Khu công nghiệp Phú Bình có quy mô 675 ha, nhưng đến thời điểm báo cáo mới kiểm đếm được 333,53 ha; diện tích đã phê duyệt phương án bồi thường đạt 140,29 ha. Tại Khu công nghiệp Tây Phổ Yên, diện tích đã kiểm đếm đạt 302,9 ha trên tổng số 499,07 ha, trong khi diện tích đã phê duyệt phương án bồi thường mới đạt 16,17 ha.

Những con số này cho thấy giải phóng mặt bằng vẫn là khâu cần được tập trung chỉ đạo, bởi tiến độ thực hiện có tác động trực tiếp đến khả năng thi công hạ tầng và thời điểm bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư. Bên cạnh việc đôn đốc chủ đầu tư bố trí nguồn lực, Ban cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, hoàn thiện phương án bồi thường và giải quyết những vấn đề phát sinh theo quy định.

Một khó khăn đáng chú ý khác là sự chưa đồng bộ giữa tiến độ giải phóng mặt bằng khu công nghiệp và tiến độ xây dựng các khu tái định cư. Nhiều khu tái định cư vẫn đang trong giai đoạn lập quy hoạch, hoàn thiện thủ tục đầu tư hoặc mới khởi công, trong khi yêu cầu bàn giao mặt bằng khu công nghiệp đặt ra trong năm 2026. Nếu không có giải pháp phối hợp kịp thời, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến tiến độ triển khai hạ tầng và kế hoạch thu hút đầu tư.

Đối với công tác quy hoạch, tổng dự toán được phê duyệt là 49,905 tỷ đồng, nhưng kinh phí phân bổ trong năm 2026 mới đạt 5 tỷ đồng. Việc thiếu kinh phí gây khó khăn cho quá trình lập quy hoạch phân khu, ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thiện hồ sơ và các bước triển khai tiếp theo.

Trước những khó khăn đó, Ban đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo rà soát, cân đối, bố trí kinh phí cho các khu tái định cư và công tác lập quy hoạch phân khu khu công nghiệp trong năm 2026 cũng như giai đoạn 2026–2030. Ban đồng thời đề xuất đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch, hoàn thiện hồ sơ đầu tư các khu tái định cư, triển khai đầu tư hạ tầng phù hợp với tiến độ giải phóng mặt bằng và thành lập tổ công tác chuyên trách để xử lý các nhiệm vụ liên quan đến giá đất, thẩm định quy hoạch và dự án đầu tư.

Việc chủ động nhận diện khó khăn, tổng hợp kiến nghị và đề xuất giải pháp cho thấy yêu cầu đối với Ban không chỉ là thực hiện các nhiệm vụ quản lý thường xuyên mà còn phải phát huy vai trò điều phối, tham mưu trong quá trình phát triển hệ thống khu công nghiệp. Hiệu quả của công tác này phụ thuộc vào khả năng phối hợp thực chất giữa các bên, xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và phương án xử lý đối với từng dự án cụ thể.

Đặc biệt, trong bối cảnh quỹ đất công nghiệp đã có hạ tầng, đủ điều kiện tiếp nhận nhà đầu tư thứ cấp chưa sẵn có, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng cần được xem là nhiệm vụ cấp thiết. Quy hoạch mở rộng chỉ phát huy giá trị khi đi liền với mặt bằng sạch, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và thủ tục đầu tư được hoàn thiện. Đây cũng là thước đo quan trọng đối với hiệu quả tham mưu, quản lý và tổ chức thực hiện của Ban trong giai đoạn tới.

Nâng cao vai trò đầu mối, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn

Với kết quả thu hút hơn 8 tỷ USD vốn FDI trong 9 tháng năm 2026, cùng hệ thống quy hoạch khu công nghiệp ngày càng mở rộng, Thái Nguyên đang có thêm điều kiện để phát triển công nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, nhiệm vụ đặt ra đối với Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh là tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị mặt bằng, phối hợp hoàn thiện hạ tầng và cải thiện hiệu quả phục vụ doanh nghiệp.

Trọng tâm trong thời gian tới là gắn công tác quy hoạch với khả năng triển khai thực tế; theo dõi sát tiến độ từng dự án hạ tầng; phối hợp tháo gỡ các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, tái định cư và thủ tục đầu tư; đồng thời nâng cao chất lượng hỗ trợ doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai dự án. Cùng với đó, cần chú trọng tính đồng bộ giữa quy hoạch khu công nghiệp với hạ tầng kỹ thuật và các điều kiện phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đối với công tác xúc tiến đầu tư, việc duy trì sức hấp dẫn của Thái Nguyên cần được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ giữa quy mô vốn thu hút, chất lượng dự án và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Chuẩn bị tốt mặt bằng, bảo đảm tiến độ phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục sẽ tạo cơ sở để các nhà đầu tư chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao khả năng tiếp nhận những dự án phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh.

Với vai trò là đầu mối quản lý nhà nước về khu công nghiệp, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên cần tiếp tục phát huy tính chủ động trong tham mưu, phối hợp và tổ chức thực hiện nhiệm vụ; chuyển các định hướng quy hoạch thành những dự án có tiến độ cụ thể, chuyển lợi thế về vị trí và không gian phát triển thành điều kiện đầu tư thuận lợi cho doanh nghiệp.

Kiến tạo không gian mới, bứt phá dòng vốn đầu tư không chỉ là yêu cầu đối với chiến lược phát triển của Thái Nguyên mà còn là nhiệm vụ xuyên suốt trong hoạt động của Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh. Khi công tác quy hoạch, phát triển hạ tầng, giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp được triển khai đồng bộ, các khu công nghiệp sẽ có thêm điều kiện phát huy vai trò động lực tăng trưởng, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, mở rộng xuất khẩu, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong những năm tiếp theo.

 Tuấn Thành