Bắc Ninh mở rộng không gian phát triển, tạo động lực thu hút đầu tư công nghệ cao

Hoàn thiện quy hoạch, nâng cao chất lượng môi trường đầu tư

Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1389/QĐ-TTg ngày 23/7/2026, xác định định hướng xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc, có sức cạnh tranh cao. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng, gắn với mục tiêu phát triển trung tâm công nghiệp điện tử, trọng tâm là bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo (AI),tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để cụ thể hóa định hướng này, Kế hoạch thực hiện Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh xác định nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện hệ thống quy hoạch, làm cơ sở quản lý không gian đô thị, kiểm soát hoạt động xây dựng và triển khai các dự án đầu tư. Theo đó, thành phố tập trung lập quy hoạch không gian ngầm, 4 quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, 21 quy hoạch phân khu đô thị, 21 quy hoạch chung xã cùng các quy hoạch phân khu chức năng, quy hoạch chi tiết và chương trình, đề án liên quan.

Trong đó, 21 quy hoạch phân khu đô thị tỷ lệ 1/2.000 và 21 quy hoạch chung xã dự kiến hoàn thành trong quý II/2027; quy hoạch không gian ngầm và các quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật dự kiến hoàn thành trong quý III/2027. Các quy hoạch phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với định hướng phát triển chung, tích hợp dữ liệu hệ thống thông tin địa lý (GIS),phục vụ công tác quản lý và xây dựng đô thị thông minh.

Cùng với việc hoàn thiện khung quy hoạch, Bắc Ninh triển khai lập, điều chỉnh quy hoạch các khu công nghiệp, khu chức năng, khu vực có nhu cầu đầu tư và các không gian đô thị trọng điểm. Thành phố Bắc Ninh cũng chú trọng quy hoạch các khu vực phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, qua đó tăng cường kết nối giữa hệ thống vận tải và không gian đô thị, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo điều kiện phát triển các khu đô thị mới.

Việc cụ thể hóa quy hoạch bằng các nhiệm vụ, lộ trình và sản phẩm rõ ràng có ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng doanh nghiệp. Hệ thống quy hoạch đồng bộ là cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, định hướng đầu tư hạ tầng và cung cấp thông tin phục vụ quá trình lựa chọn địa điểm, lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, để lợi thế quy hoạch chuyển hóa thành sức hấp dẫn thực chất của môi trường đầu tư, yêu cầu đặt ra là phải gắn tiến độ lập quy hoạch với công khai thông tin, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc trong triển khai dự án và nâng cao trách nhiệm của cơ quan thực thi. Đây cũng là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, chủ động kế hoạch đầu tư và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định.

Bắc Ninh mở rộng không gian phát triển, tạo cơ hội cho các nhà đầu tư ( ảnh minh hoạ)

Ưu tiên hạ tầng, thúc đẩy công nghiệp công nghệ cao

Song song với hoàn thiện hệ thống quy hoạch, thành phố Bắc Ninh xác định danh mục các chương trình, đề án trọng tâm và dự án ưu tiên đầu tư, hướng tới mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Các lĩnh vực được chú trọng gồm phát triển đô thị thông minh, đô thị gắn với giao thông công cộng, công nghiệp bán dẫn, vi mạch và AI. Thành phố đồng thời nghiên cứu các đề án về khu thương mại tự do phi thuế quan, khu kinh tế đặc biệt gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và khu kinh tế chuyên biệt gắn với ga đường sắt Kép.

Hệ thống hạ tầng giao thông đối ngoại, đường sắt, logistics, cảng và các công trình xử lý môi trường được xác định là những cấu phần quan trọng trong mạng lưới hạ tầng khung. Việc ưu tiên đầu tư các hạng mục này nhằm tăng cường liên kết vùng, cải thiện khả năng vận chuyển hàng hóa, kết nối các trung tâm công nghiệp với đầu mối giao thông và mở rộng không gian phát triển dịch vụ.

Đối với công nghiệp công nghệ cao, hạ tầng đồng bộ có vai trò quan trọng trong việc đáp ứng yêu cầu về kết nối, vận chuyển, năng lượng, môi trường và tổ chức sản xuất. Khi các khu vực công nghiệp, logistics và đô thị được phát triển theo quy hoạch thống nhất, doanh nghiệp có thêm điều kiện tối ưu hóa hoạt động, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và tăng khả năng tham gia mạng lưới sản xuất, cung ứng trong nước và quốc tế.

Định hướng phát triển bán dẫn, vi mạch và AI cũng cho thấy yêu cầu chuyển dịch từ thu hút đầu tư chủ yếu theo quy mô sang chú trọng hơn chất lượng, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh thu hút các nhà đầu tư có năng lực công nghệ, Bắc Ninh cần quan tâm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng số và các dịch vụ hỗ trợ chuyên sâu; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Như vậy, phát triển công nghiệp công nghệ cao không chỉ là câu chuyện thu hút những dự án quy mô lớn mà còn gắn với khả năng hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh, kết nối hiệu quả giữa khu vực đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước. Quy hoạch và đầu tư hạ tầng cần được triển khai đồng bộ với các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, cải thiện chất lượng dịch vụ công và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý.

Lộ trình phát triển dài hạn, huy động nguồn lực đồng bộ

Kế hoạch thực hiện Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh xác định lộ trình phát triển theo ba giai đoạn. Giai đoạn 2026–2030, thành phố Bắc Ninh phấn đấu hoàn thiện hồ sơ công nhận đạt tiêu chí đô thị loại quy hoạch phân khu và quy hoạch chung xã; đưa giai đoạn 1 Cảng hàng không I, trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030; phủ kín 100% quốc tế Gia Bình vào khai thác…Các chỉ tiêu gồm quy mô dân số dự kiến khoảng 4,95 triệu người, tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 65% trở lên.

Giai đoạn 2030–2040, thành phố tập trung hoàn thiện mô hình cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm; phát triển mạng lưới đường sắt, tàu điện đô thị và các chuỗi đô thị TOD, hình thành các cực logistics lớn tại Quế Võ, Gia Bình và Kép. Quy mô dân số dự kiến đạt 7,5–7,7 triệu người, tỷ lệ đô thị hóa từ 75% trở lên.

Giai đoạn 2040–2050, Bắc Ninh hướng tới nâng cao toàn diện chất lượng sống đô thị, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thúc đẩy các giải pháp giảm phát thải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”. Quy mô dân số dự kiến đạt 8,6–8,9 triệu người, tỷ lệ đô thị hóa trên 80%.

Tầm nhìn đến năm 2075, Bắc Ninh hướng tới trở thành đại đô thị văn minh, hiện đại, giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc, phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, có quy mô dân số trên 10 triệu người và hệ sinh thái kinh tế tri thức, công nghiệp bán dẫn, hàng không cùng các dịch vụ toàn cầu.

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện, kế hoạch phân công trách nhiệm cụ thể cho các sở, ban, ngành, đơn vị và UBND các xã, phường; đồng thời huy động nguồn lực từ ngân sách nhà nước, vốn ngoài ngân sách và các hình thức hợp tác công tư. Sở Xây dựng là cơ quan thường trực, có trách nhiệm theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và tổng hợp kết quả thực hiện; các đơn vị được giao nhiệm vụ định kỳ báo cáo tình hình triển khai hằng năm.

Việc triển khai đồng bộ Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 là bước cụ thể hóa định hướng phát triển dài hạn, tạo cơ sở tổ chức không gian đô thị, đầu tư hạ tầng và khai thác hiệu quả các nguồn lực. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, hiệu quả của kế hoạch sẽ được thể hiện qua tiến độ thực hiện quy hoạch, chất lượng hạ tầng, mức độ thuận lợi của thủ tục đầu tư và khả năng tiếp cận các cơ hội phát triển mới.

Với yêu cầu gắn quy hoạch với cải thiện môi trường đầu tư, phát triển doanh nghiệp và thu hút các dự án công nghệ cao, Bắc Ninh có cơ sở để từng bước nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng cường liên kết chuỗi cung ứng và củng cố vị thế trong mạng lưới sản xuất khu vực, toàn cầu.

 Tuấn Thành