Hải quan Thái Nguyên: Cải cách thủ tục, khơi thông dòng chảy đầu tư

Công chức Hải quan Thái Nguyên (Chi cục Hải quan khu vực V) thực hiện nghiệp vụ

Khơi thông dòng chảy thương mại, tạo đà thu ngân sách

Thái Nguyên hiện là một trong những trung tâm công nghiệp quy mô lớn của cả nước, tập trung nhiều tập đoàn kinh tế và dự án FDI hàng đầu trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chế biến khoáng sản và may mặc. Nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc, dây chuyền công nghệ cũng như xuất khẩu sản phẩm thành phẩm ra thị trường quốc tế tạo ra lưu lượng hàng hóa vô cùng lớn, đòi hỏi công tác hải quan phải đạt độ chính xác, linh hoạt và chuyên nghiệp cao.

Tính đến hết tháng 9/2026, Hải quan Thái Nguyên đã tiếp nhận và giải quyết thủ tục cho hơn 800 doanh nghiệp với tổng số 285.641 tờ khai (trong đó xuất khẩu đạt 142.860 tờ khai, nhập khẩu đạt 142.781 tờ khai, tăng 113% so với cùng kỳ năm 2025). Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt 52,86 tỷ USD, tăng 135% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 30,95 tỷ USD với các mặt hàng chủ lực như điện thoại di động, máy tính bảng, thiết bị thông minh, sản phẩm may mặc, dụng cụ y tế; ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt 21,91 tỷ USD, tập trung vào máy móc, thiết bị và nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất.

Nhờ dòng chảy thương mại được khơi thông liên tục, tính đến hết tháng 9/2026, số thu ngân sách nhà nước của Hải quan Thái Nguyên đã đạt 4.081 tỷ đồng, bằng 138,33% chỉ tiêu kế hoạch năm (3.330 tỷ đồng) và tăng 74,27% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả thu ngân sách ấn tượng này vừa phản ánh sự phục hồi, tăng trưởng tích cực của các doanh nghiệp trên địa bàn, vừa khẳng định hiệu quả của việc kết hợp chặt chẽ giữa mục tiêu tạo thuận lợi thương mại và công tác quản lý nhà nước về hải quan.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ

Điểm nổi bật trong hoạt động của Hải quan Thái Nguyên thời gian qua là sự chuyển đổi mạnh mẽ phương thức quản lý từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", kết hợp với tư duy lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Đơn vị chủ động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn doanh nghiệp cập nhật kịp thời các quy định mới về chính sách thuế, mã số hàng hóa và quy trình thủ tục xuất nhập khẩu, giúp giảm thiểu sai sót và nâng cao tính tuân thủ pháp luật.

Bên cạnh công tác giải quyết hồ sơ tại trụ sở, Hải quan Thái Nguyên đẩy mạnh hoạt động tiếp cận, chủ động tháo gỡ vướng mắc ngay tại cơ sở. Ngay từ đầu năm 2026, các đoàn công tác của đơn vị đã trực tiếp đến làm việc với các doanh nghiệp FDI trọng điểm tại các khu công nghiệp như: Công ty TNHH RQ Technology Electronics Việt Nam (KCN Yên Bình),Công ty TNHH Dowooinsys Vina (KCN Sông Công II),đồng thời duy trì kênh trao đổi thường xuyên với các "tay chèo" lớn như Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên, Samsung Electro-Mechanics, Masan High-Tech Materials (Núi Pháo),TNG, Thagaco, DBG Technology...

Công chức Hải quan Thái Nguyên luôn đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp

Việc đồng hành sâu sát này giúp cơ quan hải quan nắm bắt sớm kế hoạch sản xuất, tiến độ nhập khẩu máy móc thiết bị của các dự án mở rộng quy mô. Điển hình như các dự án công nghệ cao sản xuất vật liệu và thiết bị bán dẫn (DRAM, NAND) với tổng vốn đầu tư hàng tỷ USD đang triển khai lắp đặt máy móc, dự kiến vận hành từng phần từ cuối năm 2027. Sự hỗ trợ kịp thời từ khâu thủ tục hải quan đã giúp các nhà đầu tư yên tâm đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa dự án vào hoạt động.

Đến nay, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã có 5 doanh nghiệp được công nhận là Doanh nghiệp ưu tiên và 6 doanh nghiệp ký kết tham gia "Chương trình doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan". Đây là minh chứng rõ nét cho mối quan hệ đối tác tin cậy, hợp tác cùng phát triển giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, tối ưu hóa quy trình thông quan

Xác định ứng dụng công nghệ thông tin là chìa khóa để rút ngắn thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, Hải quan Thái Nguyên đã vận hành hiệu quả Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS, Cơ chế một cửa quốc gia, hệ thống nộp thuế điện tử 24/7 và cung cấp dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3, 4 cho 91% thủ tục thuộc thẩm quyền.

Đặc biệt, việc triển khai Đề án "Giảm tỷ lệ kiểm tra trong thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu" (Quyết định số 779/QĐ-CHQ) đã mang lại sự cải thiện vượt bậc về chỉ số thông quan. Tỷ lệ tờ khai luồng Xanh tại đơn vị thường xuyên duy trì ở mức cao (từ 70% đến trên 80%),luồng Vàng chiếm khoảng 25% và luồng Đỏ được khống chế dưới 3% - 5%. Đáng chú ý, 99% hồ sơ thủ tục hành chính được thực hiện qua môi trường điện tử và 100% hồ sơ được giải quyết đúng hạn.

Việc số hóa chứng từ và tối giản hồ sơ giấy không chỉ làm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp mà còn nâng cao tính công khai, minh bạch, hạn chế tiếp xúc trực tiếp, từ đó ngăn ngừa các rủi ro phát sinh trong quá trình thực thi công vụ.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2027, mặc dù bức tranh xuất nhập khẩu dự báo còn đối mặt với nhiều biến động, song Thái Nguyên vẫn sở hữu những tín hiệu tích cực đầy triển vọng nhờ đà tăng trưởng bền vững cùng sự mở rộng không ngừng của hạ tầng công nghiệp. Trong bối cảnh đó, Hải quan Thái Nguyên tiếp tục khẳng định vai trò là mắt xích chiến lược, sẵn sàng chủ động thích ứng và đồng hành cùng sự bứt phá của kinh tế địa phương.

Để khai thác hiệu quả không gian phát triển mới, đơn vị chú trọng tăng cường công tác phối hợp liên ngành, chủ động tổ chức các kênh đối thoại trực tiếp nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp. Song song với đó, Hải quan Thái Nguyên tiếp tục thực hiện hiệu quả nhiệm vụ quản lý nhà nước, kết hợp chặt chẽ giữa việc tạo thuận lợi thương mại với công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo đảm thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước. Đặc biệt, định hướng hiện đại hóa toàn diện, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số sẽ là nền tảng cốt lõi để hướng tới mô hình Hải quan thông minh, đáp ứng khối lượng giao dịch ngày càng lớn trong tương lai.

Với tinh thần lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, những giải pháp cải cách đồng bộ của Hải quan Thái Nguyên không chỉ bảo đảm kỷ cương quản lý mà còn trực tiếp kiến tạo môi trường thông quan minh bạch, an toàn và chuyên nghiệp. Đây chính là động lực quan trọng giúp Thái Nguyên củng cố sức hút đối với các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, chuyển hóa hiệu quả các tiềm năng thành năng lực cạnh tranh thực chất và tạo đà cho sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.

 Tuấn Thành