Giữ vững ổn định vĩ mô, khơi thông dòng vốn cho giai đoạn phát triển mới

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà chủ trì họp báo. Ảnh: NHNN

Năm 2026 – năm mở đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2026–2030 – đất nước đang đứng trước thời khắc bản lề với khát vọng bứt phá tăng trưởng hai con số. Trong bức tranh kinh tế đầy sôi động nhưng cũng chồng chất thách thức từ biến động toàn cầu, điều hành chính sách tiền tệ nổi lên như một điểm tựa chiến lược. Tại buổi họp báo thông tin kết quả 9 tháng đầu năm và định hướng quý IV/2026, thông điệp xuyên suốt, nhất quán của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã được khẳng định: Chủ động, linh hoạt, kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời dốc toàn lực khơi thông nguồn vốn tín dụng phục vụ sản xuất – kinh doanh, đồng hành cùng đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Vững vàng tay lái trước "cơn gió ngược" của thị trường quốc tế

Nhìn lại 9 tháng đầu năm 2026, không gian điều hành kinh tế vĩ mô của Việt Nam phải đối mặt với áp lực rất lớn từ bên ngoài. Căng thẳng địa chính trị lan rộng, xung đột quân sự leo thang nghiêm trọng tại Trung Đông đẩy giá dầu và chi phí logistics tăng cao, đe dọa làm đứt gãy các chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu. Trước nguy cơ lạm phát quay trở lại, các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đã liên tiếp có động thái thắt chặt chính sách tiền tệ: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) nâng lãi suất quỹ liên bang lên vùng 3,75% – 4,00%; Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có lần thứ hai tăng lãi suất trong năm; và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đưa lãi suất điều hành lên 1,25% – mức cao nhất trong 31 năm qua. Đồng USD đảo chiều tăng giá mạnh mẽ, tạo nên áp lực mất giá dây chuyền lên đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi có độ mở lớn như Việt Nam.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi họp báo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà nhấn mạnh:

"Bối cảnh thế giới diễn biến vô cùng phức tạp, khó lường đã đặt công tác điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước trước bài toán cân đối đa mục tiêu rất nan giải: vừa phải kiên định ưu tiên kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và an toàn hệ thống, vừa phải tìm mọi giải pháp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và giảm thiểu tối đa các cú sốc bên ngoài đối với vĩ mô trong nước."

Áp lực càng gia tăng khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng Chín tăng 0,62% so với tháng trước và CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ – tiệm cận ngưỡng mục tiêu được giao. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo sát sao của Trung ương, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, "con thuyền" tiền tệ quốc gia đã vững vàng vượt sóng. Tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95% và 9 tháng đạt 9,01% – xác lập đỉnh cao nhất trong 15 năm qua, tạo tiền đề lịch sử để toàn nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao trong quý cuối cùng của năm.

Những dấu ấn đột phá trong 9 tháng đầu năm

Không bị cuốn theo làn sóng tăng lãi suất toàn cầu, Ngân hàng Nhà nước đã kiên quyết triển khai các biện pháp bình ổn thị trường tiền tệ, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn.

Thứ nhất, ghìm giữ mặt bằng lãi suất và điều hành tỷ giá linh hoạt. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, bơm thanh khoản hợp lý qua thị trường mở, đồng thời làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại để yêu cầu hạ lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, từ đó hạ lãi suất cho vay thực tế. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân phát sinh mới được duy trì ở mức 6,38%/năm. Song song đó, công cụ tỷ giá được điều hành chủ động, linh hoạt như một "bộ giảm xóc" hữu hiệu giúp thị trường ngoại tệ vận hành thông suốt, đáp ứng đầy đủ mọi nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế.

Toàn cảnh cuộc họp báo.

Thứ hai, mở rộng dư địa tín dụng, tập trung vào các động lực tăng trưởng mới. Tính đến ngày 30/9/2026, tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đã chạm mốc 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm trước. Điểm nổi bật mang tính đột phá trong tư duy điều hành tín dụng năm 2026 là chính sách phân bổ nguồn vốn có trọng tâm, gỡ đúng "điểm nghẽn" của thị trường. Ngân hàng Nhà nước đã ban hành cơ chế đặc thù: Không tính dư nợ tín dụng tăng thêm đối với phân khúc nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất, du lịch nghỉ dưỡng vào dư nợ bất động sản kiểm soát rủi ro; đồng thời loại trừ dư nợ cho vay mới và cấp bổ sung hạn mức tín dụng cho các ngân hàng tài trợ dự án quy mô lớn, các dự án trọng điểm liên kết vùng nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đặc biệt, dòng vốn trúng và đúng còn được thể hiện qua các gói tín dụng quy mô lớn: Chương trình tín dụng lâm sản, thủy sản được nâng quy mô ngoạn mục từ 15.000 tỷ đồng lên 185.000 tỷ đồng; chương trình tín dụng 500.000 tỷ đồng cho hạ tầng và công nghệ số được giải ngân tích cực; gói tín dụng cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội và chương trình ưu đãi giảm lãi suất tối thiểu 1%/năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 1890/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đang phát huy hiệu quả thực tế sâu rộng.

Thứ ba, tiên phong chuyển đổi số và kiến tạo thể chế. Ngành Ngân hàng tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia gắn liền với Đề án 06. Tính đến đầu tháng 10/2026, hệ thống đã hoàn tất đối chiếu dữ liệu sinh trắc học cho hơn 175,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và gần 3 triệu hồ sơ khách hàng doanh nghiệp qua căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID. Cùng với việc vận hành hệ thống SIMO phòng ngừa gian lận và mở rộng mạng lưới thanh toán quét mã QR song phương với 6 quốc gia trong khu vực, hoạt động ngân hàng số đã trở thành động lực nâng cao tính minh bạch và an toàn tài chính quốc gia.

Về mặt thể chế, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI, việc thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền (có hiệu lực từ ngày 01/12/2026) chính là bước ngoặt hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, xử lý căn cơ nợ xấu và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính tiền tệ quốc gia.

Trọng trách và mệnh lệnh hành động những tháng cuối năm

Để nền kinh tế cả năm 2026 chạm đích mục tiêu tăng trưởng hai con số, tốc độ tăng trưởng GDP quý IV đòi hỏi phải bứt phá đạt trên 12,5%. Đây là một áp lực khổng lồ, đòi hỏi ngành Ngân hàng phải vận hành với công suất và trách nhiệm cao nhất.

Quán triệt phương hướng nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà yêu cầu toàn hệ thống ngân hàng không được phép lơ là, chủ quan, phải bám sát hơi thở thị trường để triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược:

Điều hành tiền tệ - thanh khoản: Tiếp tục sử dụng linh hoạt các công cụ nghiệp vụ thị trường mở, đảm bảo cung ứng vốn đầy đủ, kịp thời cho hệ thống các tổ chức tín dụng, giữ vững sự ổn định của thị trường liên ngân hàng.

Điều hành lãi suất và tín dụng có trách nhiệm: Yêu cầu các ngân hàng thương mại tiếp tục tiết giảm chi phí vận hành, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào quy trình cấp tín dụng để giảm thủ tục phiền hà, chia sẻ lợi nhuận, giữ mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý nhằm trợ lực tối đa cho doanh nghiệp phục hồi sản xuất cuối năm. Tuyệt đối kiểm soát chặt tín dụng vào các lĩnh vực đầu cơ rủi ro cao, nhưng phải mở rộng hạn mức kịp thời cho các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, các ngành xuất khẩu mũi nhọn và lĩnh vực nhà ở xã hội.

Ổn định tỷ giá và quản lý thị trường vàng: Theo dõi sát từng biến động của các dòng vốn quốc tế để can thiệp tỷ giá nhịp nhàng; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thanh tra, công an tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý dứt điểm tình trạng đầu cơ, thao túng giá vàng, giữ vững ổn định tâm lý thị trường.

Thắt chặt kỷ cương, tái cơ cấu hệ thống: Quyết liệt xử lý nợ xấu, nâng cao năng lực quản trị rủi ro; chuẩn bị đầy đủ các văn bản hướng dẫn để thi hành Luật sửa đổi số 23/2026/QH16 ngay khi có hiệu lực từ ngày 01/12/2026.

Chính sách tiền tệ không vận hành đơn lẻ, mà là "mạch máu" lưu thông nguồn lực nuôi dưỡng toàn bộ cơ thể kinh tế đất nước. Những thành quả ấn tượng trong 9 tháng đầu năm 2026 đã khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và sự nhạy bén của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trước muôn vàn thử thách toàn cầu. Bước vào quý IV với tinh thần tăng tốc và quyết liệt, toàn ngành Ngân hàng đang dốc sức hiện thực hóa mục tiêu kép: Giữ vững thành trì ổn định kinh tế vĩ mô và khơi thông dòng vốn tín dụng, góp phần quyết định đưa nền kinh tế cán đích thắng lợi, tạo nền tảng vững chắc cho cả giai đoạn phát triển 2026–2030 theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

PV.