Chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, viện nghiên cứu và trường đại học, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm các vướng mắc trong định giá quyền sở hữu trí tuệ (SHTT),phát triển thị trường và sàn giao dịch KH&CN, nhằm giải phóng nguồn lực nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp tháo gỡ khó khăn trong định giá quyền sở hữu trí tuệ và phát triển thị trường KH&CN. (Ảnh: chinhphu.vn)
Nhận diện 4 rào cản lớn kìm hãm thương mại hóa
Đánh giá thực trạng hiện nay, Phó Thủ tướng chỉ rõ thị trường KH&CN trong nước còn nhiều điểm nghẽn khiến kết quả nghiên cứu khó đi vào đời sống sản xuất:
Nguồn cung hạn chế và thiếu gắn kết: Kết quả nghiên cứu từ các viện, trường chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu thị trường; doanh nghiệp chưa tham gia sâu vào khâu đặt hàng và phát triển công nghệ.
Khoảng trống pháp lý về tài sản: Cơ chế xác định, quản lý tài sản hình thành từ ngân sách còn mập mờ, đặc biệt là ranh giới giữa tài sản công và tài sản tư.
Thiếu cơ sở định giá SHTT: Hoạt động thẩm định giá quyền SHTT gặp khó khăn do thiếu hệ thống cơ sở dữ liệu và thông tin giao dịch tham chiếu tin cậy.
Hạ tầng kết nối trung gian yếu kém: Năng lực, dữ liệu và nhân lực của các sàn giao dịch KH&CN lẫn tổ chức trung gian chưa đáp ứng được yêu cầu kết nối cung – cầu.
Xác lập hành lang pháp lý minh bạch cho tài sản trí tuệ
Để tháo gỡ tận gốc rào cản, Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành tập trung rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, làm rõ những quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn để kịp thời sửa đổi.
Trọng tâm là làm rõ cơ chế quản lý các loại tài sản hình thành từ nhiệm vụ KH&CN có nguồn vốn nhà nước, chủ động tham khảo thông lệ quốc tế để đưa ra phương án quản lý phù hợp. Đồng thời, nghiên cứu quy định bắt buộc: quyền SHTT sau khi định giá và kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách phải giao dịch công khai qua sàn giao dịch KH&CN nhằm bảo đảm tính minh bạch và tạo lập cơ sở dữ liệu thị trường.
Đưa công nghệ lên sàn, tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp
Đối với việc vận hành hệ thống sàn giao dịch, Phó Thủ tướng yêu cầu đề xuất khung pháp lý phù hợp, tháo gỡ triệt để các vướng mắc về cơ chế kết nối và chuyển giao công nghệ.
Đáng chú ý, Phó Thủ tướng chỉ đạo nghiên cứu quy định cụ thể về tỉ lệ tối thiểu các nhiệm vụ KH&CN của viện, trường phải có sự tham gia của doanh nghiệp, dự kiến áp dụng từ năm 2027. Giải pháp này nhằm bảo đảm các đề tài nghiên cứu xuất phát từ bài toán thực tiễn và có địa chỉ ứng dụng rõ ràng.
Song song đó, các Bộ: KH&CN, Tài chính, Giáo dục và Đào tạo cần phối hợp hỗ trợ nâng cao năng lực cho các viện, trường trong việc làm chủ quy định pháp luật, quản lý chi phí, định giá quyền SHTT và chuyển giao tài sản. Các đơn vị nghiên cứu cũng cần chủ động trang bị kiến thức pháp lý và năng lực thương mại hóa để đưa các kết quả nghiên cứu phục vụ thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội./.
PV.