Ảnh minh họa
Ngay sau khi kí kết 2 Hiệp định vào chiều 30/6/2019, sáng 01/7/2019, Bộ Công Thương đã phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức sự kiện “Đối thoại về EVFTA và EVIPA: Cơ hội cho các doanh nghiệp”. Đối thoại là cơ hội tốt để các cơ quan Nhà nước và hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp có thêm các thông tin hữu ích về Hiệp định, xác định các cơ hội để có sự chuẩn bị tích cực và tốt nhất nhằm tận dụng tốt đa những cơ hội mà Hiệp định mang lại.
 
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh, thực tế không phải tới bây giờ Bộ Công Thương và các Bộ, ngành mới bắt tay vào việc tuyên truyền hiệp định. Trước đó, ngay sau khi quá trình đàm phán giữa Việt Nam và EU kết thúc toàn diện tại Hà Nội vào tháng 7/2015 và được chính thức công bố tại Brussels (Bỉ) vào tháng 12/2015, các thông tin về thỏa thuận thương mại tự do giữa Việt Nam và EU đã được Bộ Công Thương công bố từ cuối năm 2015 - đầu năm 2016. Với sự trợ giúp của Dự án MUTRAP do EU tài trợ, đã có rất nhiều tài liệu giải thích những cam kết của Hiệp định được xuất bản như: Cẩm nang hướng dẫn về Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam - EU xuất bản tháng 6/2016; EVFTA - Sổ tay cho doanh nghiệp Việt Nam, xuất bản tháng 9/2016 và nhiều tài liệu khác.
 
Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cũng đã có trang thông tin giới thiệu riêng về EVFTA và EVIPA tới cộng đồng doanh nghiệp. Đặc biệt, với sự trợ giúp của Đại sứ quán Anh và Bắc Ai-len tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã xuất bản 05 cuốn sách về rà soát sự tương thích giữa pháp luật Việt Nam với các cam kết trong EVFTA và EVIPA. Có thể tìm thấy các tài liệu này tại Trang thông tin của Trung tâm WTO và Hội nhập của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam: www.trungtamwto.vn.
 
Nhiều Hiệp hội ngành hàng như: Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VINATEX)… đã chủ động có các nghiên cứu riêng về EVFTA, , đặc biệt những nội dung cam kết về quy tắc xuất xứ để phục vụ nhu cầu thông tin của các doanh nghiệp hội viên…


Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh, Trưởng đoàn đàm phán Chính phủ về EVFTA và EVIPA thông tin thêm về 2 Hiệp định
 
Việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do và Hiệp định Bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA và EVIPA) là dấu mốc quan trọng trong quan hệ giữa hai nước. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đi đầu tiên. Hai bên vẫn còn phải trải qua một bước nữa để đưa 2 Hiệp định vào thực thi.   
 
Trong những ngày tới, Bộ Công Thương sẽ chủ động phối hợp với các bộ, ngành chuẩn bị bộ hồ sơ trình phê chuẩn 2 Hiệp định. “Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định phân công cụ thể, nhưng nhiều khả năng Bộ Công Thương sẽ chịu trách nhiệm chuẩn bị bộ hồ sơ trình phê chuẩn EVFTA, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ chịu trách nhiệm về bộ hồ sơ trình phê chuẩn EVIPA” - Thứ trưởng Trần Quốc Khánh thông tin.
 
Với Việt Nam, theo đúng quy trình quy định tại Luật Điều ước, Chính phủ sẽ trình bộ hồ sơ xin phê chuẩn sang Chủ tịch nước và Chủ tịch nước quyết định việc trình ra Quốc hội để xin phê chuẩn 2 Hiệp định.
 
Với EU, quy trình phê chuẩn có sự khác biệt giữa EVFTA và EVIPA. Cụ thể, EVFTA chỉ cần Nghị viện châu Âu phê chuẩn là có thể có hiệu lực ngay. Phía EU gọi đây là hiệu lực “tạm thời” bởi sau đó, về nguyên tắc EVFTA vẫn phải được Nghị viện các nước thành viên EU phê chuẩn. Còn EVIPA lại khác, phải được cả Nghị viện châu Âu và Nghị viện của tất cả các nước thành viên thông qua thì mới có hiệu lực thực thi.
 
Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết, EVFTA và EVIPA không xuất phát từ con số không. Việt Nam và UE có một lịch sử quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư lâu dài và bền chặt, bắt đầu từ những năm đầu của thập kỷ 90 thế kỷ trước. EU là một trong những đối tác đầu tiên dành hạn ngạch dệt may cho Việt Nam, đồng thời là đối tác đầu tiên kết thúc đàm phán với Việt Nam về việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
 
Trên nền tảng của sự hiểu biết lẫn nhau sâu sắc và mối quan hệ kinh tế - thương mại bền chặt, 2 bên quyết định nâng tầm quan hệ bằng việc đàm phán một thỏa thuận thương mại tự do. Dù đây là một hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, với những cam kết toàn diện và chất lượng cao, EU tin tưởng Việt Nam sẽ đủ năng lực thực thi hiệp định.
 
“Sự tin cậy đó là có cơ sở bởi EU đã có một thời gian dài chứng kiến Việt Nam thực thi hết sức nghiêm túc các cam kết quốc tế của mình, không chỉ cam kết khi gia nhập WTO mà còn cả cam kết trong các FTA mà Việt Nam đã tham gia từ năm 1995 tới nay” – Thứ trưởng Trần Quốc Khánh nhấn mạnh.
 
Do hiểu biết và tin cậy lẫn nhau nên tiến trình đàm phán đã diễn ra tương đối thuận lợi. Hai bên mất chưa đầy 3 năm để kết thúc toàn diện đàm phán tại Hà Nội vào tháng 7/2015 và chính thức công bố việc này tại Brussels, Bỉ vào tháng 12/2015. Tiến trình sau đó cho đến khi ký kết 2 Hiệp định đã được Bộ Công Thương công bố tại cổng thông tin evfta.moit.gov.vn. Các thông tin cơ bản về EVFTA và EVIPA bao gồm cả lời văn của 2 Hiệp định sẽ được tìm thấy trên Cổng thông tin này. Cổng thông tin cũng có mục Liên hệ & Hỏi đáp để giúp tăng cường sự tương tác giữa Bộ Công Thương (Vụ Chính sách thương mại đa biên) với doanh nghiệp và người dân.
 
Việt Hằng
Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại