Dây chuyền sản xuất linh kiện cho sản phẩm điện tử tại Công ty TNHH INOAC Việt Nam tại Khu công nghiệp Quang Minh (Hà Nội). Ảnh: Danh Lam/Báo Hà Nội mới
Nền kinh tế ứng phó tốt với khủng hoảng cũng sẽ tìm thấy cơ hội từ sự thay đổi lớn mà dịch Covid-19 đang tạo ra. Không ít chuyên gia cùng nhận định: Covid-19 là một cơ hội cho Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Bởi lẽ, nền kinh tế có độ mở rất cao và trở thành điểm sáng về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhưng hiện nay, mức độ tham gia của Việt Nam vào các chuỗi giá trị toàn cầu cũng như khu vực vẫn còn hạn chế. Đáng lưu ý, khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào các công đoạn tinh vi, phức tạp của chuỗi cung ứng vẫn còn thấp. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, cứ 1% tăng lên trong sự tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ làm tăng mức thu nhập bình quân đầu người lên hơn 1%, cao gấp đôi so với thương mại truyền thống. Do đó, tăng cường sự tham gia vào chuỗi cung ứng là biện pháp tốt để Việt Nam thúc đẩy nhanh năng suất và tăng trưởng. Hơn nữa, Việt Nam cũng là quốc gia hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng bằng việc tham gia 13 hiệp định thương mại tự do, trong đó có nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên hiệp châu Âu (EVFTA), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Đây cũng là cơ hội lớn để đưa nền kinh tế hội nhập, tham gia sâu hơn vào mạng sản xuất thế giới và lựa chọn các dự án FDI có chất lượng để tiến lên các nấc thang cao hơn trong các chuỗi giá trị toàn cầu.

Đại dịch Covid-19 đang làm thay đổi cục diện thương mại, chuỗi cung ứng toàn cầu và điều này đang tạo ra những cơ hội mới cho Việt Nam, nhất là trong thu hút FDI. Trước Covid-19, Việt Nam đã là một điểm đến có sức hút trong khu vực ASEAN đối với dòng vốn FDI nhưng cơ hội của Việt Nam hiện nay còn lớn hơn vì trong khi nhiều quốc gia đang chật vật với Covid-19 thì Việt Nam đã thành công bước đầu trong ngăn chặn dịch và từng bước phục hồi, phát triển kinh tế. Ở giai đoạn này, chúng ta hoàn toàn có quyền lựa chọn, không nhất thiết thu hút nhiều vốn FDI mà phải tối ưu hóa sử dụng FDI song hành cùng với sự chuyển mình về kinh tế số, kinh tế không tiếp xúc.

Không khó để nhận thấy Việt Nam đang ở thời điểm quan trọng để chuyển mình phát triển nhanh và bền vững. Giai đoạn bước ngoặt đòi hỏi chúng ta phải chủ động đưa ra đường hướng chiến lược với tư duy đột phá, táo bạo để bắt kịp, tiến cùng sự phát triển của thế giới. Cơ hội đang rộng mở nhưng điều quan trọng là phải tìm được đường đi và quyết tâm hành động để biến cơ hội thành hiện thực. Để đi đến thành công, các chuyên gia, học giả quốc tế khuyến cáo Việt Nam cần có sự chuẩn bị tốt khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, bao gồm việc phát triển một khu vực kinh tế tư nhân sôi động, sáng tạo, có mối liên kết chặt chẽ với khu vực FDI; thể chế tốt và nâng cao chất lượng giáo dục.